Concept van de grootste gemene deler

Concept van de grootste gemene deler

Printvriendelijke versie

Het concept van de 'grootste gemene deler' (1) gaat uit van de methodologie die de Raad van Europa aanraadt. Volgens de Raad 'steunt de uitwerking van een visie en van indicatoren op het vlak van gedeeld welzijn op een onderhandelingsproces waaraan een representatief aantal burgers, op voet van gelijkheid, deelneemt. De zoektocht naar een gemeenschappelijke visie maakt het mogelijk om meningsverschillen te overbruggen en om uiteindelijk te komen tot het vastleggen van een gemeenschappelijke richting en projecten.'

Deze aanpak van vragen in verband met geloof gaat ervan uit dat een antwoord op een vraag van een individu (ander uurrooster, aangepaste maaltijden enz.) niet alleen de vrager zelf tevreden moet stellen, maar 'voor iedereen van nut' moet zijn.

Hierbij probeert men twee gangbare struikelblokken te vermijden: een wereldvisie opleggen als enige superieure en universele norm (wat kan leiden tot indirecte discriminatie en een etnocentrische benadering in de hand kan werken) of omgekeerd een bepaald deel van de bevolking anders gaan behandelen (wat tot een onderscheid kan leiden tussen werknemers of gebruikers op basis van hun geloof, tot gemeenschappen die op zichzelf terugplooien of tot hokjesdenken).

Het concept van de grootste gemene deler gaat uit van het idee dat we ervoor moeten zorgen dat de voorgestelde oplossing op zoveel mogelijk burgers kan worden toegepast en dat zoveel mogelijk burgers er baat bij hebben, zonder nieuwkomers 'indirect' te discrimineren. 

Een voorbeeld uit de werksfeer: in plaats van na te denken over de vraag om uurroosters aan te passen 'omwille van de ramadan', gaan de 'sociale partners' (de syndicale vertegenwoordigers van de werknemers) en de werkgever na hoe ze alle werknemers een flexibel werkschema kunnen aanbieden dat ze zelf kunnen invullen. Het is niet omdat men rekening houdt met een vraag die men terecht vindt dat men moet kiezen voor particularistische antwoorden: men moet op zoek gaan naar een billijk antwoord dat een gelijke behandeling garandeert (2). 

De gedachte achter het concept van de grootste gemene deler is denken aan datgene wat 'mensen verenigt of verbindt' en te werken op basis van punten van overeenkomst in plaats van in termen van gemeenschappen of bijzondere eigenschappen.

 

(1) Concept uitgewerkt naar aanleiding van twee enquêtes die de dienst 'religies en culturen' uitvoerde bij 20 Franse ondernemingen en 20 openbare diensten (800 gesprekken, 4 industriegebieden). Dit leidde tot 2 publicaties: Allah a-t-il sa place dans l’entreprise? en La République ou la burqa, les services publics face à l’islam manipulé, Dounia en Lylia Bouzar, Editions Albin Michel, 2009 en 2010. De grootste gemene deler (GGD) helpt ons bij het uitstippelen van een filosofie die toelaat om 'op basis van een vraag van een enkeling een antwoord te vinden waar iedereen baat bij heeft'. Dit concept kan worden toegepast op gebruikers van een openbare dienst en op werknemers van een onderneming.
(2) Billijkheid en gelijke behandeling zijn twee begrippen die niet tot dezelfde toepassingssfeer behoren. Billijkheid is een filosofische doelstelling die moet worden gerealiseerd met het oog op de solidariteit en de cohesie binnen een team, terwijl gelijke behandeling een wettelijke verplichting is voor elke werkgever die in wetteksten is vastgelegd.

eDiv