Beschermde criteria

Beschermde criteria

Printvriendelijke versie

 

Leeftijd Men mag niet zonder reden een minimum- of maximumleeftijd vastleggen en niet zonder reden een beslissing van een bepaalde leeftijd laten afhangen. Men mag leeftijd ook niet verwarren met anciënniteit.
Afkomst Onder ‘afkomst’ begrijpt men de genealogische lijn tussen kinderen en (groot)ouders; alle generaties waar iemand van afstamt. In het kader van de  antiracismewet is het begrip afkomst 'de enige waarborg tegen het antisemitisme voor Joden wier nationale afstamming onbekend is of die, als niet-praktizerenden, moeilijk kunnen bewijzen dat zij tot een volk of een cultuur behoren'.
Fysieke en genetische kenmerken

Onder ‘fysieke kenmerken’ begrijpt men alle kenmerken die aangeboren zijn of die buiten de wil van de persoon tot stand zijn gekomen (zoals geboortevlekken, brandwonden, chirurgische littekens, verminkingen enz.). Tatoeages, piercings, kapsels of andere vergelijkbare kenmerken worden dus niet als fysieke kenmerken beschouwd.

Om als fysieke kenmerken te worden beschouwd, moeten de kenmerken die aangeboren zijn of die later zijn ontstaan, voor de persoon (mogelijk) stigmatiserend zijn in een publieke sociale context.
Genetische kenmerken maken deel uit van het DNA van een individu.

Politieke overtuiging Onder ‘politieke overtuiging’ begrijpt men het feit dat men een politieke denkrichting aanhangt, zonder dat men volwaardig lid van een politieke partij moet zijn.
Geloof of levens-beschouwing

Onder geloof en levensbeschouwing verstaat men die overtuigingen die raken aan de vraag naar het al dan niet bestaan van een godheid. Denk hierbij aan de verschillende godsdiensten zoals het jodendom, het christendom of de islam. Andere levensbeschouwingen waar het bestaan van het goddelijke niet centraal staat vallen hier ook onder (bv. atheïsme, vrijzinnigheid, boeddhisme …).Het begrip geloof of levensbeschouwing wordt zeer ruim geïnterpreteerd door het EHRM: het gaat om een uiting naar een visie waar een zekere kracht van uitgaat, alsook ernst, samenhang en belang. Zo aanvaardt Europese rechtspraak pacifisme, veganisme, het niet meedoen aan de praktijk van het jagen … als overtuigingen die moeten gerespecteerd worden, tenzij een inbreuk op hun vrijheid gerechtvaardigd kan worden (indien voorgeschreven bij wet, legitiem doel en noodzakelijk in een democratische samenleving).

Syndicale overtuiging Onder ‘syndicale overtuiging’ begrijpt men het feit dat men zich bij syndicale ideeën aansluit, zonder bij een vakbond aangesloten te zijn. Vakbondslidmaatschap is ook door de Antidiscriminatiewet beschermd. Onder deze beschermingsgrond valt niet alleen het hebben van een bepaalde syndicale overtuiging, maar ook het lidmaatschap van een syndicale organisatie en de daarbij horende activiteit.
Burgerlijke staat Onder ‘burgerlijke staat’ begrijpt men de huwelijkse staat van een persoon. Ook vergelijkbare statuten zoals geregistreerd partnerschap of feitelijk samenwonen vallen binnen het toepassingsgebied van deze bepaling.
Huidige of toekomstige gezondheids-toestand

Onder ‘huidige of toekomstige gezondheidstoestand’ begrijpt men de huidige vastgestelde fysieke of mentale ziektetoestand en de verwachtingen over de toekomstige gezondheid. Het gaat om aandoeningen die niet van lange duur zijn.

Unia behandelt onderscheid op basis van gekende ziekten zoals degeneratieve ziekten, maar ook van ziekten die nog niet bekend zijn, en die aan de hand van genetische tests kunnen voorspeld worden.

Vermogen Onder vermogen verstaat men het al dan niet beschikken over financiële middelen, ongeacht de herkomst ervan.
Geslacht Onder ‘geslacht’ begrijpt men het feit of iemand man, vrouw, transgender of een intersekse persoon is. Volgens Europese rechtspraak heeft dit criterium ook betrekking op onderscheid dat wordt gemaakt op basis van zwangerschap, bevalling of moederschap.
Ter informatie: Interseksualiteit betekent dat iemands lichaam zowel mannelijke als vrouwelijke kenmerken vertoont. Bij transseksualiteit herkent een persoon zich niet in zijn/haar geboortegeslacht.
Handicap

De notie handicap omvat langdurige fysieke, mentale, intellectuele of zintuiglijke beperkingen die personen, in wisselwerking met diverse drempels,  hen kunnen beletten volledig, effectief en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in de samenleving. Voor meer details, zie fiche "definitie handicap".

Taal Onder ‘taal’ begrijpt men het feit of iemand zich al dan niet in een bepaalde taal uitdrukt. Eisen dat iemand zonder accent spreekt (bv.: neutraal accent enz.) kan als discriminatie op basis van etnische of nationale afstamming worden beschouwd.
Geboorte

Over de interpretatie van het begrip 'geboorte' bestaat nog onduidelikheid. Zeker is dat men erde afstamming van één van de ouders onder verstaat. Ongelijke behandeling gebaseerd op een eigenschap van (één van) de ouders is verboden. Daarnaast kan het eventueel ook verwijzen naar buitenechtelijke kinderen of kinderen die geadopteerd zijn.

Nationaliteit

De notie 'nationaliteit' moet in de gewone zin van het woord worden gebruikt. Onder ‘nationaliteit’ begrijpt men de wettelijke band tussen een persoon en een bepaalde staat.

Het van Dale woordenboek omschrijft 'nationaliteit' als staatsburgerschap.

Seksuele geaardheid Onder seksuele oriëntatie begrijpen we gewoonlijk heteroseksualiteit, homoseksualiteit en biseksualiteit. Seksuele oriëntatie bepaalt tot wie je je aangetrokken voelt. 
Çavaria, de koepelorganisatie van de Vlaamse en Brusselse LGBT, definieert seksuele oriëntatie als de seksuele en/of romantische aantrekking tot personen op basis van geslacht, genderidentiteit en/of genderexpressie. 
Nationale of etnische afstamming

In de voorbereidende werken van de Antiracismewet staat de volgende definitie van een volk: 'Een geheel van personen die door een aantal gemeenschappelijke eigenschappen, zoals taal en cultuur, nader tot elkaar worden gebracht.'
Via de notie etnische afstamming wenst men vooral onverdraagzaamheid of discriminatie op grond van etnisch-culturele verschillen tussen mensen te bestrijden.

In het parlementair werk voorafgaand aan de Antiracismewet ging men er overigens van uit dat het begrip nationale afstamming zowel betrekking heeft op: 'De op ons grondgebied gevestigde vreemdelingen, als op de Belg die vooraf een andere nationaliteit heeft gehad.'
Via de notie ‘nationale afstamming’ wenst men onverdraagzaamheid of discriminatie van mensen te bestrijden wiens oorsprong verbonden is met een andere staat. Dit criterium vertoont een nuance ten aanzien van etnische afstamming, in de mate dat het ook bescherming biedt aan allochtonen die de nationale cultuur, taal, gebruiken en tradities hebben overgenomen.

Sociale afkomst Onder ‘sociale afkomst’ begrijpt men de houding van een individu ten opzichte van zijn/haar familiale achtergrond en zijn/haar sociaal netwerk.

Zogenaamd ras, huidskleur

Via de notie zogenaamd ras wenst men vooral onverdraagzaamheid of discriminatie te bestrijden waarbij mensen op grond van uiterlijke biologische of genetische kenmerken in groepen worden ingedeeld. Dit geldt ook voor huidskleur. 

Het begrip '(zogenaamd) ras' wordt niet in de Antiracismewet zelf gedefinieerd, zodat het in zijn gebruikelijke betekenis begrepen moet worden.
De wetgever gebruikt de notie ‘zogenaamd’ ras om enerzijds afstand te nemen van het wetenschappelijk niet langer gefundeerde idee dat er verschillende rassen zouden bestaan. Anderzijds moest de wetgever er wel rekening mee houden dat men in de volksmond en in oudere verdragsteksten nog af en toe de notie 'ras' gebruikt.

 

eDiv