Redelijke aanpassingen

Redelijke aanpassingen

Printvriendelijke versie

Iedereen wil deelnemen aan onze maatschappij. Er zijn veel drempels, waardoor talent verloren gaat. Zo zijn personen met een handicap vaker werkloos. Veel mensen zitten thuis door een arbeidsongeval of beroepsziekte, terwijl redelijke aanpassingen drempels kunnen compenseren. De meeste redelijke aanpassingen zijn niet duur. Ze zijn noodzakelijk en daarom wettelijk verplicht. Ze vormen het opstapje naar een inclusieve samenleving (1), waar universal design (2) het uitgangspunt is. Zo kunnen personen met een handicap gelijkwaardig deelnemen. Het weigeren van redelijke aanpassingen voor personen met een handicap is dan ook discriminerend

Belangrijk:
Het gaat niet om een voordeel voor de persoon met een handicap ten opzichte van de andere werknemers, maar om een aanpassing die hem of haar toelaat om op een evenwaardige manier aan het beroepsleven deel te nemen. De aanpassing is erop gericht de persoon zo zelfstandig mogelijk te laten werken, zonder steeds afhankelijk te zijn van hulp of ondersteuning van anderen. Door iedereen volledig gelijk te behandelen kunnen sommigen in de praktijk een onnodig nadeel ondervinden van hun handicap.

Een redelijke aanpassing kan verschillende vormen aannemen en zowel materieel (software, ergonomische stoel, toegangshelling enz.) als immaterieel (anders organiseren van taken, aanpassing van de uurroosters, thuis werken, herinrichten van de werkruimte enz.) zijn.

Wil je weten of een aanpassing redelijk is? Gebruik dit schema.

Of een aanpassing redelijk is, wordt beoordeeld in functie van

  • hoe vaak de redelijke aanpassing zal gebruikt worden (gebruiksfrequentie) en hoeveel mensen de aanpassing zullen gebruiken. Bijvoorbeeld: het installeren van een drukknop om automatische deuren te openen is nuttig voor werknemers in een rolstoel, maar ook voor collega's, die hun handen vol hebben;
  • hoe lang de redelijke aanpassing zal meegaan (gebruiksduur). Bijvoorbeeld: een lift installeren voor een korte stageperiode zal minder snel als redelijk beschouwd worden dan een hellend vlak installeren aan de ingang en een bureau voorzien op het gelijkvloers; 
  • de kostprijs - na aftrek van mogelijke subsidies - om een werkplek aan te passen. Bijvoorbeeld:voor een klein bedrijfje, dat geen bezoekers ontvangt, zou het installeren van een lift in een oude herenwoning waarschijnlijk een buitensporige kost vormen. 
  • de impact op de andere werknemers en het bedrijf of de organisatie. Bijvoorbeeld: het zou veel inspanningen vragen als een volledig team gebarentaal moet leren om te kunnen communiceren met een slechthorende collega.
  • de afwezigheid van alternatieve oplossingen. Bijvoorbeeld: een oplossing zal sneller als redelijk gelden als er geen andere oplossing mogelijk is. Ze mag dan meer bijvoorbeeld meer kosten of meer inspanningen vragen, terwijl ze toch redelijk blijft. 

Hier vind je de tekst van het protocol tussen de federale staat en de gewesten en gemeenschappen betreffende het begrip redelijke aanpassingen raadplegen. 

Wens je technisch of professioneel advies of informatie over compenserende maatregelen? Neem dan contact op met de diensten in het gewest waar de werknemer woont.

Voetnoten

1) Een inclusieve maatschappij is een maatschappij waarin iedereen - onafhankelijk van zijn eigenheden, noden, interesses en mogelijkheden - zijn plaats kan innemen en eigen keuzes kan maken.  

2) Universal design betekent dat je iets ontwerpt dat door iedereen gebruikt kan worden, zonder dat er een aanpassing nodig is afhankelijk van je handicap, geslacht, leeftijd of situatie.

eDiv