Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Terug uit bevallingsverlof

Een medewerkster van je onderneming die steeds goed heeft gepresteerd, is moeder geworden. Ze keert terug uit bevallingsverlof. Nu ze stipt op tijd vertrekt om haar kind op te pikken in de crèche vind je dat ze minder beschikbaar is. Je zou haar willen ontslaan door te verwijzen naar haar capaciteiten, zonder meer duidelijkheid te verschaffen. Kun je dat?


Juridisch antwoord

In dit geval maakt de werkgever/-geefster zich, door de werkneemster te ontslaan, schuldig aan directe discriminatie op grond van het geslacht.

Als werkgever/-geefster moet je opletten met de wetten die het moederschap beschermen. Het ontslagrecht is beperkt "vanaf het ogenblik dat de werkgever/-geefster op de hoogte wordt gesteld van de zwangerschap". De beschermingsperiode dekt de resterende tijd van de zwangerschap en het bevallingsverlof, dit wil zeggen het verplicht verlof. De beschermingsperiode dekt eveneens het facultatieve prenatale verlof dat de werkneemster heeft uitgesteld en de eventuele verlengingen die het gevolg zijn van een bevalling van meerlingen en de hospitalisatie van de pasgeborene. De beschermingsperiode loopt na het einde van het verlof nog een maand door.

Tijdens de beschermde periode kan de werkgever/-geefster de werkneemster alleen ontslaan omwille van redenen die los staan van de fysieke toestand die het gevolg is van de zwangerschap of de bevalling. De bewijslast voor deze redenen ligt bij de werkgever/-geefster. In dit geval kan de werkneemster zich beroepen op een vermoeden van discriminatie: kort na haar terugkomst uit bevallingsverlof wordt ze ontslagen. Het is dan aan jou om aan te tonen dat je haar ontslagen hebt om redenen, die los staan van de fysieke toestand die het gevolg is van de zwangerschap of de bevalling.


Advies aan de manager

Een medewerkster die moeder wordt, staat niet noodzakelijkerwijze synoniem voor problemen. Je hebt er belang bij om deze medewerkster, die steeds goed heeft gepresteerd, te houden. 

Het is in de eerste plaats een kwestie van organisatie en planning

  • haar terugkeer voorbereiden, 
  • afspreken met de collega's die haar dossiers tijdens haar afwezigheid hebben overgenomen, 
  • de uurroosters aanpassen, 
  • de taken zo goed mogelijk verdelen, dus... haar terugkeer voorbereiden nog voor zij vertrekt! 
  • Tijdens het verlof moet er, wanneer de medewerkster dat wil, contact blijven tussen de werkneemster en de onderneming en er moet zowel voor als na het verlof worden overlegd.
Wanneer de medewerkster terugkeert uit zwangerschapsverlof, dan zijn er eveneens mogelijkheden om haar privé- en beroepsleven op elkaar af te stemmen: kinderopvang (in de wijk, eventueel via het ziekenfonds), telewerken, flexibele en individuele werkuren, job sharing.

Gerelateerde situaties

Situation Image

Absenteïsme

Je bent directeur van een groot schoonmaakbedrijf. Eén van je werknemers klaagt over pijn aan de knieën en uiteindelijk moet hij geopereerd worden. Zo is hij een maand lang arbeidsongeschikt. Nadien wordt hij, na een gesprek met de arbeidsgeneesheer, arbeidsgeschikt verklaard, maar hij mag niet knielen. Je weigert deze preventieve maatregel met als reden…

meer zien
Situation Image

Arbeidsongeschiktheid of handicap?

Emre is gevallen op het werk (werkongeval). Hij heeft een knieletsel opgelopen en is gedurende zes maanden arbeidsongeschikt. Daarna herneemt hij het werk in het kader van een aangepaste functie (beperkt rechtstaan en weinig verplaatsingen) en hij doet dit werk gedurende twee jaar. Uiteindelijk beslis je om hem te ontslaan omdat hij zijn aangepaste taken fysiek niet meer…

meer zien
Situation Image

Brandverzekering verhoogt

Ten gevolge van een ongeval verplaatst een medewerkster van jouw onderneming zich sedert enige tijd in een rolstoel. Ondanks het feit dat zij haar werk correct doet, realiseer je je dat de premie van de brandpolis van de onderneming is gestegen omdat er een gehandicapte persoon aanwezig is in het gebouw. Je besluit haar te verhuizen naar een lokaal op het gelijkvloers. Het…

meer zien
Situation Image

Coming-out doen voor iemand anders

Je bent regioverantwoordelijke van een vereniging. Tijdens een algemene vergadering met de lokale teams, werk je met de collega's rond de acties voor het volgende jaar. Een medewerkster verlaat de zaal om naar het toilet te gaan. Je wijst haar aan en zegt ironisch zodat iedereen het hoort: "Je hebt je wel van toilet vergist!". Het is niet voor het eerst dat de medewerkster…

meer zien
Situation Image

De jury is niet gemengd

Je directie geeft jou de toelating om een nieuwe verantwoordelijke functie in het leven te roepen met het oog op een opdracht die belangrijk is voor de toekomst van de onderneming. Je beschrijft de functie, de voorwaarden en de eisen die aan de post verbonden zijn en je verspreidt de werkaanbieding intern om de werknemers/-neemsters in dienst een kans te geven op interne mobiliteit. Je stelt…

meer zien
Situation Image

Dreiging om contract niet te verlengen

Je bent de interne preventieadviseur in een bouwonderneming. Eén van de arbeiders, Makolo, komt bij jou. Hij vertelt dat twee collega’s hem geregeld beledigen vanwege zijn zwarte huidskleur. Ze zeggen bijvoorbeeld: “Vuile neger, jij weet niet hoe je met die machine moet werken! Ga terug naar de brousse!” Makolo heeft de situatie gemeld bij zijn ploegbaas, die…

meer zien
Situation Image

Een identiteitsgebonden onderneming

Je bent verantwoordelijke van een vakbond die op zoek is naar een informaticus. Deze medewerker/-werkster moet het computersysteem beheren, moet beschikbaar zijn voor alle vragen die daarmee verband houden, moet opleidingen geven, pc's installeren, en de website en het intranet beheren.

Tijdens de eerste werkdag verneem je dat de nieuwe medewerker lid is van een extreemrechtse politieke…

meer zien
Situation Image

Een uit de hand gelopen grap

Miguel werkt sinds begin 2005 als bewakingsagent in je bedrijf. Zijn directe collega’s pesten hem voortdurend vanwege zijn Zuid-Amerikaanse origine. Hij heeft de situatie al meermaals gemeld aan zijn diensthoofd, zonder resultaat. De feiten worden geminimaliseerd. Hij krijgt de boodschap dat hij “tegen een grapje moet kunnen”. De situatie loopt uit de hand. De aanstoker van de pesterijen…

meer zien
Situation Image

Eeuwig tijdelijk in dienst

Je bent fabrieksdirecteur. Je hebt tijdelijke werknemers in dienst en beslist hun een contract van onbepaalde duur aan te bieden. Behalve aan Abdel, die nochtans vóór zijn collega’s is aangeworven én een positieve evaluatie heeft gekregen van zijn ploegbaas. Hij heeft al 2 jaar een tijdelijk contract. Je laat Abdel weten dat hij niet langer bij jouw bedrijf kan werken omdat zijn tijdelijk…

meer zien
Situation Image

Epilepsie

Je bent verantwoordelijk voor een bejaardentehuis. Een werknemer werkt al twee jaar als ergotherapeut in een vervangingscontract. Het werk loopt prima. Wanneer er voor eenzelfde functie een baan van onbepaalde duur vrijkomt, stuurt de man zijn kandidatuur in. Hij vermeldt daarin dat hij aan epilepsie lijdt. Hij werd wel door de arbeidsgeneesheer arbeidsgeschikt verklaard. Je was niet op de…

meer zien
Situation Image

Gepest wegens vakbondsactiviteiten

Je bent manager van een onderneming en een van je werknemers komt zijn beklag doen bij jou: zijn directe overste zou zich pestend en intimiderend gedragen tegenover hem omdat hij vakbondsafgevaardigde is. Hij legt je uit dat hij sinds hij afgevaardigde is, niet meer wordt uitgenodigd op de vergaderingen die hem aanbelangen, geen premie krijgt terwijl andere collega's in dezelfde situatie…

meer zien
Situation Image

Kosten beperken

Je wenst één van je nachtwakers te ontslaan, die ondertussen 50 jaar oud is, omdat werkgelegenheidsplannen voordelen aanbieden als je een jonge werknemer in dienst neemt. Omdat je verantwoordelijk bent voor een vereniging zonder winstoogmerk, denk je dat je zo de uitgaven kunt verminderen.


meer zien
Situation Image

Loononderhandelingen heropend

Je selecteerde een kandidate voor een verantwoordelijke functie. Na 3 maanden vraagt ze waarom ze niet hetzelfde loon krijgt als haar mannelijke collega's met dezelfde functies. Zij wil opnieuw onderhandelen over haar contract. Wat is je reactie?


meer zien
Situation Image

Niemand reageert op klacht

Je bent hr-directeur van een overheidsdienst. Jamila komt bij jou melden dat haar diensthoofd haar pest omdat ze van Marokkaanse origine is. Ze heeft het probleem al aan de vertrouwenspersoon en de psychociale preventieadviseur gemeld, maar die durven volgens haar niet tussenbeide te komen. Bovendien krijg je Jamila’s diensthoofd over de vloer, die haar wil ontslaan:…

meer zien
Situation Image

Ontslagen bij herstructurering

Je bent directrice van een privébedrijf dat asbest verwijdert. Bij een herstructurering beslis je 5 arbeiders van vreemde origine te ontslaan. Nochtans hebben die vijf personen meer ervaring in de sector dan andere collega’s van dezelfde dienst met een Belgische origine, die niet worden ontslagen. De ontslagen arbeiders zijn lid van de vakbond en beslissen om hun rechten te doen…

meer zien
Situation Image

Onvoorspelbaar gedrag

Een adjunct-boekhouder werkt al vijf jaar in een bedrijf. Hij heeft een bipolaire stoornis, wat zich vertaalde in periodes van depressie, afgewisseld met stabiele periodes en periodes van energie en euforie. 

Door zijn medicatie is zijn gedrag onder controle; de arbeidsgeneesheer bevestigt dit ook. 

Zijn psychiater stelt zelfs voor om de dosis…

meer zien
Situation Image

Opdracht geven om te discrimineren?

Je bent verantwoordelijk voor een vereniging van straathoekwerkers. Opvoeders organiseren regelmatig uitstappen. Zij hebben het statuut van bediende of vrijwilliger. Meestal zijn het jongeren die deelnemen. 

Onlangs hebben zich voor een activiteit in het zwembad en voor een training "vrouwenvoetbal" groepjes meisjes aangemeld, maar zij hebben geweigerd om deel te nemen

meer zien
Situation Image

Opleiding geweigerd wegens onaangepast lokaal

Als verantwoordelijke van een dienst van de federale politie weiger je een voortgezette opleiding aan een calog (personeel uit het administratieve en logistieke kader, burgerpersoneel bij de politie) in een rolstoel. Je legt hem uit dat het je spijt, maar dat de opleidingen doorgaan in een oude kazerne die moeilijk toegankelijk is voor personen in een rolstoel.


meer zien
Situation Image

Seksuele intimidatie

Je bent manager van een dynamisch team, de sfeer zit goed, tijdens de pauzes wordt er heel wat afgelachen. Je merkt echter dat Liliane vaak het voorwerp is van misplaatste opmerkingen van enkele mannelijke collega's, omdat ze zich opvallend kleedt. Op een dag zegt één van hen: "Ons Liliane is een hete". Alle collega's lachen. Hoe reageer je?


meer zien
Situation Image

Tegenstrijdige waarden

Je bent verantwoordelijke van een ngo die actief is op het vlak van milieubescherming. Je hebt een student aangeworven om nieuwe leden aan te trekken. Omwille van zijn prestaties en zijn engagement stel je hem een vervangingsovereenkomst als loontrekkende voor.

Tijdens de proefperiode beslis je om de overeenkomst te verbreken omdat je ondertussen vernomen hebt dat deze werknemer…

meer zien
Situation Image

Terug uit ouderschapsverlof

Je moet een klacht beheren van Ling, een ervaren medewerkster die al enkele jaren in de onderneming werkt. Ling keert na 6 maanden terug uit ouderschapsverlof en solliciteert voor een pas vacante hiërarchische functie.
De personeelschef weigert echter haar kandidatuur omdat een werknemer/-neemster, die gedurende 3 maanden fysiek afwezig was in de onderneming, geen aanspraak kan maken op…

meer zien
Situation Image

Toegangsbadge

Je werkt in een beveiligde onderneming waar de werknemers een toegangsbadge moeten gebruiken om binnen te komen. Je spreekt een vakbondsafgevaardigde aan omdat je van oordeel bent dat zij buiten de diensturen buitensporig vaak gebruik maakt van haar toegangsbadge. Zij antwoordt dat het gebruik van haar badge in het kader van haar vakbondsactiviteit plaatsvindt. Na een opmerking beslis je…

meer zien
Situation Image

Vrouwen zijn niet flexibel?

Je bent manager van een klein team van een administratiekantoor. Je moet een boekhouder aanwerven. Binnen het team zijn er heel wat problemen geweest, omdat twee medewerkers kort na elkaar zijn vertrokken. De twee andere mannelijke werknemers klagen over te veel werk omwille van het personeelsverloop. Zij beweren dat vrouwelijke collega's onvoldoende flexibel zijn om zich aan te passen aan…

meer zien
Situation Image

Weigeren om hand te geven

Je wordt aangesproken over het feit dat een nieuwe medewerker van de dienst communicatie van je onderneming weigert om vrouwen de hand te schudden. Hij weigert hen ook aan te kijken wanneer hij met hen praat en wil niet alleen zijn met een van hen, of dat nu in de lift dan wel tijdens een professioneel gesprek is.

Meerdere collega's nemen daar aanstoot aan en voelen zich beledigd en niet…

meer zien
Situation Image

Wil je kinderen?

Je bent bedrijfsleider van een jonge onderneming. Je knokt om marktaandeel te winnen in je sector. Je werft een medewerker aan die je zal bijstaan. Je legt in de vacature de nadruk op de zin voor engagement en stabiliteit omdat je belangrijke klantendossiers aan deze medewerker wilt toevertrouwen. 

Tijdens het selectieproces vind je twee goede profielen voor de vacante…

meer zien
Situation Image

Transgender

Je lanceerde een aanwervingsprocedure voor een nieuwe functie binnen je organisatie. Je selecteerde de cv's en plande de gesprekken met de kandidaten. Eén van hen is transgender. Op dat moment bevindt de kandidate zich in een overgangsfase: zij startte de hormonenbehandeling, draagt vrouwenkleren, gebruikt een vrouwelijke voornaam, maar volgens…

meer zien
Situation Image

Escalatie na "keer terug naar je land"

Je bent de nieuwe personeelsmanager in een schoonmaakbedrijf. De relatie tussen het diensthoofd en een werknemer, Hatim, is bijzonder slecht. Hatim en zijn collega’s van vreemde origine voelen zich benadeeld tegenover de andere collega’s. Ze stellen vast dat ze systematisch zwaarder werk krijgen en vaker worden gecontroleerd. Op een dag heeft Hatim een discussie met zijn…

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be