Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Arbeidsongeschiktheid of handicap?

Emre is gevallen op het werk (werkongeval). Hij heeft een knieletsel opgelopen en is gedurende zes maanden arbeidsongeschikt. Daarna herneemt hij het werk in het kader van een aangepaste functie (beperkt rechtstaan en weinig verplaatsingen) en hij doet dit werk gedurende twee jaar. Uiteindelijk beslis je om hem te ontslaan omdat hij zijn aangepaste taken fysiek niet meer aankan.


Juridisch antwoord

Emre ondervindt langdurige gevolgen, dit wil zeggen langer dan zes maanden, van het werkongeval. Het wordt daarom als een handicap beschouwd en niet als ziekte. Emre heeft al twee jaar een aangepaste functie uitgeoefend. Wanneer Emre toch nog problemen ondervindt tijdens de uitoefening van de functie, dan kan hij zijn situatie op eigen initiatief of dat van de werkgever/-geefster door de arbeidsgeneesheer laten herbekijken. De arbeidsgeneesheer kijkt dan naar de functie en de context waarin deze wordt uitgeoefend om te oordelen of de medewerker/-werkster geschikt is. Misschien zijn er redelijke aanpassingen mogelijk, waardoor Emre toch aan het werk kan blijven. Als je weigert om redelijke aanpassingen te onderzoeken, kan je beschuldigd worden van discriminatie.

De Belgische Antidiscriminatiewet bevat geen definitie van handicap, maar men mag aannemen dat de Belgische wetgever heeft geopteerd voor een ruime invulling van het begrip waardoor ook alle fysieke, zintuiglijke, intellectuele of psychische problemen die een gelijkwaardige participatie van de persoon verhinderen onder het toepassingsgebied van de wet vallen. 

Advies aan de manager

Je bespreekt in eerste instantie met de werknemer wat wel of niet mogelijk is, bijvoorbeeld met aanpassingen. Dit schema kan je helpen. Daarna kun je voor verder advies de arbeidsgeneesheer raadplegen. Die kan dan nagaan in hoeverre het gezondheidsprobleem van de medewerker/-werkster "een handicap vormt".

Een persoon met een gebroken been is ziek, maar niet gehandicapt. Als de breuk niet goed geneest of als er complicaties optreden met blijvende letsels, dan kan er wel worden gesproken van een handicap.

De preventieadviseur kan concrete aanbevelingen doen op basis van het verslag van de arbeidsgeneesheer waardoor de medewerker, in bepaalde gevallen, in een aangepaste arbeidscontext (ander uurrooster, licht aangepaste taken, enz.) aan het werk kan blijven.

Gerelateerde situaties

Situation Image

Aanpassing tijdens schriftelijk examen

Je organiseert de selectie voor de functie van receptioniste in een OCMW. Een slechtziende vrouw, die deelneemt aan het schriftelijk examen, vraagt een aanpassing opdat zij de vragenlijst zou kunnen lezen. Dat is een probleem omdat je niet wil dat de commissieleden deze kandidaat kunnen herkennen aan het feit dat haar vragenlijst is…

meer zien
Situation Image

Aanvraag van een auditieve redelijke aanpassing

Je werkt bij de dienst human resources van een gemeentelijke administratie. Een ambtenaar wiens gehoorproblemen verergeren, waardoor hij problemen ondervindt bij de uitoefening van zijn taken, vraagt aanpassingen. Kun je die weigeren?


meer zien
Situation Image

Absenteïsme

Je bent directeur van een groot schoonmaakbedrijf. Eén van je werknemers klaagt over pijn aan de knieën en uiteindelijk moet hij geopereerd worden. Zo is hij een maand lang arbeidsongeschikt. Nadien wordt hij, na een gesprek met de arbeidsgeneesheer, arbeidsgeschikt verklaard, maar hij mag niet knielen. Je weigert deze preventieve maatregel met als reden…

meer zien
Situation Image

Bang van psychische problemen

Je bent directeur van een belangrijke overheidsinstelling. Een manager vertelt je vertrouwelijk dat een werknemer schizofreen is. Hij is 2 maanden afwezig geweest en is sinds 3 maanden opnieuw aan het werk. Hij denkt eraan hem te ontslaan, omdat hij denkt dat zijn ziekte in de toekomst problemen kan scheppen, ook al kreeg hij onlangs nog een positieve evaluatie.


meer zien
Situation Image

Brandverzekering verhoogt

Ten gevolge van een ongeval verplaatst een medewerkster van jouw onderneming zich sedert enige tijd in een rolstoel. Ondanks het feit dat zij haar werk correct doet, realiseer je je dat de premie van de brandpolis van de onderneming is gestegen omdat er een gehandicapte persoon aanwezig is in het gebouw. Je besluit haar te verhuizen naar een lokaal op het gelijkvloers. Het…

meer zien
Situation Image

Chronische ziekte bij terbergchauffeur

Lucas is terbergchauffeur - truckchauffeur op grote bedrijfssites - en heeft sinds 2012 een contract van onbepaalde duur. In januari 2015 vraagt zijn werkgever hem om ’s avonds te werken. Lucas leidt aan het restless leg syndroom. Het is een chronische ziekte, waarvoor hij medicatie moet nemen tussen 15 en 16 uur.  De medicatie maakt hem slaperig en vermindert…

meer zien
Situation Image

Coming-out doen voor iemand anders

Je bent regioverantwoordelijke van een vereniging. Tijdens een algemene vergadering met de lokale teams, werk je met de collega's rond de acties voor het volgende jaar. Een medewerkster verlaat de zaal om naar het toilet te gaan. Je wijst haar aan en zegt ironisch zodat iedereen het hoort: "Je hebt je wel van toilet vergist!". Het is niet voor het eerst dat de medewerkster…

meer zien
Situation Image

Doof én technicus

Een dove kandidaat dient zich aan in je garage. Hij komt een spontane kandidatuur afgeven voor de functie van mecanicien. Je vertelt hem dat er momenteel geen functie vacant is en dat je vreest voor de arbeidsveiligheid: in de garage staan er heel wat machines en je denkt dat het voor een dove medewerker gevaarlijk is om daarmee om te gaan. De kandidaat voelt zich…

meer zien
Situation Image

Dreiging om contract niet te verlengen

Je bent de interne preventieadviseur in een bouwonderneming. Eén van de arbeiders, Makolo, komt bij jou. Hij vertelt dat twee collega’s hem geregeld beledigen vanwege zijn zwarte huidskleur. Ze zeggen bijvoorbeeld: “Vuile neger, jij weet niet hoe je met die machine moet werken! Ga terug naar de brousse!” Makolo heeft de situatie gemeld bij zijn ploegbaas, die…

meer zien
Situation Image

Een directrice met burn-out

Martine is diensthoofd van de juridische dienst van een bank. Ze heeft een zware periode achter de rug. Haar dienst heeft door de bezuinigingen heel wat veranderingen ondergaan. Niet alleen is het aantal taken toegenomen, maar zijn er ook medewerkers ontslagen zonder dat ze vervangen werden. Ze heeft dit al verschillende keren proberen aan te kaarten bij de directie, zonder resultaat. Bijgevolg…

meer zien
Situation Image

Een identiteitsgebonden onderneming

Je bent verantwoordelijke van een vakbond die op zoek is naar een informaticus. Deze medewerker/-werkster moet het computersysteem beheren, moet beschikbaar zijn voor alle vragen die daarmee verband houden, moet opleidingen geven, pc's installeren, en de website en het intranet beheren.

Tijdens de eerste werkdag verneem je dat de nieuwe medewerker lid is van een extreemrechtse politieke…

meer zien
Situation Image

Een journalist in een rolstoel

Muziekjournalist Serge vraagt een interview aan met een artieste via haar agent. Serge vermeldt dat hij zich in een rolstoel verplaatst en vraagt om daarmee rekening te houden bij het kiezen van de plaats voor het interview. De agent antwoordt grofweg dat het niet zijn probleem is. Hij blijft dat herhalen in het bijzijn van andere personen. Hij stelt ook de kwaliteiten van Serge als journalist…

meer zien
Situation Image

Een leerkracht met multiple sclerose

Mevrouw Janssens geeft les in het lager onderwijs. Ze heeft een degeneratieve ziekte, namelijk multiple sclerose. Mevrouw Janssens vraagt redelijke aanpassingen aan de directie: een aangepast uurrooster (zodat ze rustmomenten heeft), een aangepaste stoel en gordijnen voor de ramen. De directie weigert haar deze aanpassingen, omdat ze vreest dat het afgunst gaat creëren. Haar…

meer zien
Situation Image

Een uit de hand gelopen grap

Miguel werkt sinds begin 2005 als bewakingsagent in je bedrijf. Zijn directe collega’s pesten hem voortdurend vanwege zijn Zuid-Amerikaanse origine. Hij heeft de situatie al meermaals gemeld aan zijn diensthoofd, zonder resultaat. De feiten worden geminimaliseerd. Hij krijgt de boodschap dat hij “tegen een grapje moet kunnen”. De situatie loopt uit de hand. De aanstoker van de pesterijen…

meer zien
Situation Image

Eeuwig tijdelijk in dienst

Je bent fabrieksdirecteur. Je hebt tijdelijke werknemers in dienst en beslist hun een contract van onbepaalde duur aan te bieden. Behalve aan Abdel, die nochtans vóór zijn collega’s is aangeworven én een positieve evaluatie heeft gekregen van zijn ploegbaas. Hij heeft al 2 jaar een tijdelijk contract. Je laat Abdel weten dat hij niet langer bij jouw bedrijf kan werken omdat zijn tijdelijk…

meer zien
Situation Image

Epilepsie

Je bent verantwoordelijk voor een bejaardentehuis. Een werknemer werkt al twee jaar als ergotherapeut in een vervangingscontract. Het werk loopt prima. Wanneer er voor eenzelfde functie een baan van onbepaalde duur vrijkomt, stuurt de man zijn kandidatuur in. Hij vermeldt daarin dat hij aan epilepsie lijdt. Hij werd wel door de arbeidsgeneesheer arbeidsgeschikt verklaard. Je was niet op de…

meer zien
Situation Image

Gepest wegens vakbondsactiviteiten

Je bent manager van een onderneming en een van je werknemers komt zijn beklag doen bij jou: zijn directe overste zou zich pestend en intimiderend gedragen tegenover hem omdat hij vakbondsafgevaardigde is. Hij legt je uit dat hij sinds hij afgevaardigde is, niet meer wordt uitgenodigd op de vergaderingen die hem aanbelangen, geen premie krijgt terwijl andere collega's in dezelfde situatie…

meer zien
Situation Image

Glijdend uurrooster

Je leidt een KMO en Marie, een medewerkster, vraagt je om met een vlottend uurrooster te mogen werken. Zij heeft een dochter met een zware handicap die permanente verzorging nodig heeft en zij zou meer voor haar kind willen zorgen. Alle medewerkers van je onderneming hebben een vast uurrooster en je bent bang dat zij ook een vlottend uurrooster zullen eisen. Wat kun je doen?


meer zien
Situation Image

Handicap aan de nek voor telemarketeer?

Je leidt een telemarketingbedrijf en je krijgt een kandidatuur van een vrouw die lijdt aan een handicap die pijn veroorzaakt in de hals, de nek, de schouder en de arm. Het gebeurt dat zij plaatselijk verlamd is. Je denkt dat deze handicap problemen zal opleveren in de functie en je denkt eraan om haar kandidatuur af te wijzen. Kan dat?


meer zien
Situation Image

Handicap opnemen in het selectieverslag?

Je voert een selectiegesprek met een kandidaat. Hij vertelt je dat hij een handicap heeft. Je vraagt je af of je het mag noteren in het verslag van het selectiegesprek?


meer zien
Situation Image

Herinschakeling van een werknemer met een beperking

Je wilt het contract van een parkingbewaker beëindigen. Je bent van oordeel dat Bartel ten gevolge van een ongeval niet langer in staat is om taken uit te voeren die essentieel zijn voor zijn functie. Bartel verwijt je dat je geen aanpassingen van zijn arbeidsplaats of een andere functie hebt overwogen. Ben je verplicht om dat te doen?


meer zien
Situation Image

Honden niet toegelaten

Als HR-verantwoordelijke van een ziekenhuis ontvang je de kandidatuur van een slechtziende die wordt begeleid door een assistentiehond. Je zoekt een onthaalbediende en deze vrouw kan twee jaar ervaring voorleggen. Zij kan haar werk bovendien perfect zelfstandig doen. Je twijfelt niet aan haar kwaliteiten, maar je wijst haar kandidatuur af op grond van de hygiënerichtlijnen die gelden in het…

meer zien
Situation Image

Integratie van werknemers met een handicap

Je hebt onlangs een medewerker met een fysieke handicap aangeworven: hij heeft slechts één arm. Je hebt hem aan het loket geplaatst, want dat geeft een positief imago aan je organisatie. Na enkele weken hoor je dat hij klaagt over pesterijen door collega's, want die aanvaarden niet dat hij een aangepast takenpakket heeft.




meer zien
Situation Image

Kosten beperken

Je wenst één van je nachtwakers te ontslaan, die ondertussen 50 jaar oud is, omdat werkgelegenheidsplannen voordelen aanbieden als je een jonge werknemer in dienst neemt. Omdat je verantwoordelijk bent voor een vereniging zonder winstoogmerk, denk je dat je zo de uitgaven kunt verminderen.


meer zien
Situation Image

Lichte intellectuele handicap

Je wil een koerier aanwerven. Steven, een persoon met een lichte intellectuele handicap, is geslaagd voor de basistests. Je aarzelt om Steven in dienst te nemen wegens zijn handicap en de mogelijke reacties van klanten.


meer zien
Situation Image

Misverstand op een werf

Je bent de verantwoordelijke van een bouwonderneming. Je krijgt de kandidatuur binnen van een jonge slechthorende die een door de VDAB georganiseerde bouwopleiding heeft gevolgd. Je wijst zijn kandidatuur af omwille van veiligheidsredenen: wanneer er zich problemen voordoen, denk je dat de kandidaat de veiligheidsinstructies niet zal begrijpen.


meer zien
Situation Image

Moeite met woon-werkverplaatsingen

Je bent HR-verantwoordelijke in een gemeente en een beleidsmedewerkster ondervindt problemen om op haar werkplek te geraken. Deze vrouw lijdt aan een chronische ziekte (multiple sclerose); haar toestand gaat achteruit. Zij kan niet langer gebruik maken van het openbaar vervoer. Zij vraagt om tussen te komen in de kosten van de taxi om iedere dag naar het werk te komen. Je bent van oordeel dat…

meer zien
Situation Image

Niemand reageert op klacht

Je bent hr-directeur van een overheidsdienst. Jamila komt bij jou melden dat haar diensthoofd haar pest omdat ze van Marokkaanse origine is. Ze heeft het probleem al aan de vertrouwenspersoon en de psychociale preventieadviseur gemeld, maar die durven volgens haar niet tussenbeide te komen. Bovendien krijg je Jamila’s diensthoofd over de vloer, die haar wil ontslaan:…

meer zien
Situation Image

Ontslagen bij herstructurering

Je bent directrice van een privébedrijf dat asbest verwijdert. Bij een herstructurering beslis je 5 arbeiders van vreemde origine te ontslaan. Nochtans hebben die vijf personen meer ervaring in de sector dan andere collega’s van dezelfde dienst met een Belgische origine, die niet worden ontslagen. De ontslagen arbeiders zijn lid van de vakbond en beslissen om hun rechten te doen…

meer zien
Situation Image

Onvoorspelbaar gedrag

Een adjunct-boekhouder werkt al vijf jaar in een bedrijf. Hij heeft een bipolaire stoornis, wat zich vertaalde in periodes van depressie, afgewisseld met stabiele periodes en periodes van energie en euforie. 

Door zijn medicatie is zijn gedrag onder controle; de arbeidsgeneesheer bevestigt dit ook. 

Zijn psychiater stelt zelfs voor om de dosis…

meer zien
Situation Image

Opleiding geweigerd wegens onaangepast lokaal

Als verantwoordelijke van een dienst van de federale politie weiger je een voortgezette opleiding aan een calog (personeel uit het administratieve en logistieke kader, burgerpersoneel bij de politie) in een rolstoel. Je legt hem uit dat het je spijt, maar dat de opleidingen doorgaan in een oude kazerne die moeilijk toegankelijk is voor personen in een rolstoel.


meer zien
Situation Image

Tegenstrijdige waarden

Je bent verantwoordelijke van een ngo die actief is op het vlak van milieubescherming. Je hebt een student aangeworven om nieuwe leden aan te trekken. Omwille van zijn prestaties en zijn engagement stel je hem een vervangingsovereenkomst als loontrekkende voor.

Tijdens de proefperiode beslis je om de overeenkomst te verbreken omdat je ondertussen vernomen hebt dat deze werknemer…

meer zien
Situation Image

Terug uit bevallingsverlof

Een medewerkster van je onderneming die steeds goed heeft gepresteerd, is moeder geworden. Ze keert terug uit bevallingsverlof. Nu ze stipt op tijd vertrekt om haar kind op te pikken in de crèche vind je dat ze minder beschikbaar is. Je zou haar willen ontslaan door te verwijzen naar haar capaciteiten, zonder meer duidelijkheid te verschaffen. Kun je dat?


meer zien
Situation Image

Toegangsbadge

Je werkt in een beveiligde onderneming waar de werknemers een toegangsbadge moeten gebruiken om binnen te komen. Je spreekt een vakbondsafgevaardigde aan omdat je van oordeel bent dat zij buiten de diensturen buitensporig vaak gebruik maakt van haar toegangsbadge. Zij antwoordt dat het gebruik van haar badge in het kader van haar vakbondsactiviteit plaatsvindt. Na een opmerking beslis je…

meer zien
Situation Image

Tussenkomst van een gebarentaal

Je publiceert een vacature voor een functie van administratief bediende. Je nodigt meerdere kandidaten uit voor een schriftelijke proef en voor een informatievergadering over de functie. Een kandidate, die slechthorend is, vraagt de tussenkomst van een gebarentolk voor de informatiesessie. Je weigert en laat haar weten dat je haar niet wenst aan te werven. Heb je daar…

meer zien
Situation Image

Voorbehouden aan werknemer met handicap

Is de vermelding "functie voorbehouden aan een medewerker met een handicap" in een vacature wettig?


meer zien
Situation Image

Vrouwelijke facteur met autisme

De post werft een vrouw met autisme aan als postbode. Door haar handicap werkt Anouk trager en kan ze geen volledige ronde afwerken. Daarvoor heeft ze 10 tot 11 uur voor nodig. Anouk vraagt een aanpassing van haar ronde, zodat ze 70% van een normale ronde doet. Haar werkgever weigert met het oog op de organisatie van het werk, omdat de andere postbodes de resterende 30% moeten…

meer zien
Situation Image

Welke oplossing voor werkneemster met narcolepsie?

Als directrice van een openbare administratie stel je een vacature voor een 60%-functie open. Nadat de nieuwe medewerkster, Olivia, in dienst gekomen is, stel je vast dat ze aan narcolepsie lijdt. 

Olivia valt regelmatig kort in slaap, vooral als ze stress heeft of zich niet goed voelt. Olivia geeft dan ook een vermoeide indruk en vergeet soms wat je haar uitgelegd hebt. De…

meer zien
Situation Image

Escalatie na "keer terug naar je land"

Je bent de nieuwe personeelsmanager in een schoonmaakbedrijf. De relatie tussen het diensthoofd en een werknemer, Hatim, is bijzonder slecht. Hatim en zijn collega’s van vreemde origine voelen zich benadeeld tegenover de andere collega’s. Ze stellen vast dat ze systematisch zwaarder werk krijgen en vaker worden gecontroleerd. Op een dag heeft Hatim een discussie met zijn…

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be