Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Wil je kinderen?

Je bent bedrijfsleider van een jonge onderneming. Je knokt om marktaandeel te winnen in je sector. Je werft een medewerker aan die je zal bijstaan. Je legt in de vacature de nadruk op de zin voor engagement en stabiliteit omdat je belangrijke klantendossiers aan deze medewerker wilt toevertrouwen. 

Tijdens het selectieproces vind je twee goede profielen voor de vacante functie. De gesprekken met de kandidaten, een vrouw en een man met vrij vergelijkbare competenties en een gelijklopend parcours, vinden plaats. Tijdens het gesprek met de jonge vrouw vraag je haar of zij in de nabije toekomst aan kinderen wil beginnen. De kandidate weigert om op die vraag te antwoorden. Die houding zet je aan het twijfelen en je kiest voor de mannelijke kandidaat.


Juridisch antwoord

In dit geval wil de werkgever/-geefster meer weten over de kinderwens van de kandidate. De kandidate moet haar toekomstige werkgever/-geefster niet laten weten dat zij zwanger is of zwanger wil worden.

De wet van 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen verbiedt iedere discriminatie op grond van het geslacht en stelt ieder direct onderscheid op basis van zwangerschap, bevalling, moederschap gelijk met een directe discriminatie op grond van het geslacht

Je kunt je keuze voor mannelijke kandidaten enkel rechtvaardigen met een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste. Het betreft uitzonderlijke situaties waarin een onderscheid op basis van het geslacht mag worden gemaakt. Deze uitzonderingen zijn in het Koninklijk Besluit bijzonder limitatief beschreven. Het gaat over:

  • een acteur/actrice, zanger/-es en kunstenaar, die een rol van een mannelijk of vrouwelijk personage moet spelen;
  • een mannequin, die kleding moet dragen om deze voor te stellen;
  • een model voor schilders, beeldhouwers, fotografen, schoonheidsinstituten.
Als de werkplek niet veilig is voor zwangere vrouwen, dan moet je dit meedelen. 

Let op: Unia is niet bevoegd voor dit criterium, maar wel:

Advies aan de manager

Volgens deze studie zijn meer dan 3 vrouwen op 4 zijn ten gevolge van hun zwangerschap het slachtoffer van een of andere vorm van discriminatie op het werk.

Een zwangere vrouw is een last noch een handicap voor de onderneming. Zwangere vrouwen zijn perfect in staat om te beantwoorden aan tal van professionele vereisten, en dit tot vrij ver tijdens de zwangerschap. Zwangerschap en moederschap zijn belangrijke uitdagingen in een verantwoordelijke en egalitaire samenleving zoals de onze.

Erken je vooroordelen: wanneer de werkgever/-geefster de voorkeur geeft aan de mannelijke kandidaat, dan heeft hij/zij geen enkele zekerheid dat deze nooit lange tijd afwezig zal blijven (sportletsels, ongevallen, ouderschapsverlof enz.). 

Als een medewerkster haar zwangerschap aankondigt, kan je je best zo goed mogelijk organiseren zodat je eventuele extra kosten kunt beperken:

  • feliciteer de medewerkster, misschien ook in aanwezigheid van andere collega's, om te tonen dat je haar steunt;
  • neem contact op met de preventieadviseur of de arbeidsgeneesheer om een risicoanalyse op te maken;
  • vraag hulp aan een sociaal secretariaat, een werkgeversorganisatie, enz. om het verlof te berekenen;
  • neem maatregelen, zoals het voorstellen van telewerken, wanneer dat nodig en mogelijk is;
  • werf of stel, nog voor de medewerkster met verlof gaat, een vervanger/-ster aan zodat zij deze nog kan briefen;
  • geef delicate dossiers door aan ervaren collega's;
  • vang haar op en maak een stand van zaken op wanneer zij terugkeert, organiseer een gesprek om te overlopen wat er tijdens haar afwezigheid is gebeurd;
  • gun haar de tijd om er terug in te komen.
Lees meer in de brochure Zwanger op het werk.


Gerelateerde situaties

Situation Image

Aanpassing tijdens schriftelijk examen

Je organiseert de selectie voor de functie van receptioniste in een OCMW. Een slechtziende vrouw, die deelneemt aan het schriftelijk examen, vraagt een aanpassing opdat zij de vragenlijst zou kunnen lezen. Dat is een probleem omdat je niet wil dat de commissieleden deze kandidaat kunnen herkennen aan het feit dat haar vragenlijst is…

meer zien
Situation Image

Alcoholgeur

Tijdens het voeren van rekruteringsgesprekken, merk je op dat een kandidaat sterk ruikt naar alcohol. Je bent niet op je gemak. De kandidaat spreekt echter helemaal coherent en zijn gedrag is aangepast aan de omstandigheden. Je twijfelt om hem aan te werven. Is dat discriminerend?


meer zien
Situation Image

Buitenlands diploma

Een ziekenhuis zoekt een medisch laborant. Johanna, een Nederlandse kandidate, voldoet aan de functievereisten. Ze heeft een Nederlands diploma, dat is erkend door het NARIC-centrum. Je bent verantwoordelijk voor het laboratorium en verkiest kandidaten met een Belgisch diploma. Je weet uit ervaring dat de opleiding tot laborant in België erg degelijk is. Je hebt geen…

meer zien
Situation Image

De jury is niet gemengd

Je directie geeft jou de toelating om een nieuwe verantwoordelijke functie in het leven te roepen met het oog op een opdracht die belangrijk is voor de toekomst van de onderneming. Je beschrijft de functie, de voorwaarden en de eisen die aan de post verbonden zijn en je verspreidt de werkaanbieding intern om de werknemers/-neemsters in dienst een kans te geven op interne mobiliteit. Je stelt…

meer zien
Situation Image

Een journalist in een rolstoel

Muziekjournalist Serge vraagt een interview aan met een artieste via haar agent. Serge vermeldt dat hij zich in een rolstoel verplaatst en vraagt om daarmee rekening te houden bij het kiezen van de plaats voor het interview. De agent antwoordt grofweg dat het niet zijn probleem is. Hij blijft dat herhalen in het bijzijn van andere personen. Hij stelt ook de kwaliteiten van Serge als journalist…

meer zien
Situation Image

Een vreemd accent

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor de job van telefonisch verkoper. Een kandidate meldt zich aan voor het sollicitatiegesprek en wordt niet weerhouden ondanks de positieve indruk die ze bij jou nalaat, omdat ze met een buitenlands accent spreekt. Je denkt dat ze door dit accent vermoedelijk een minder hoge omzet zal halen dan de andere verkopers.


meer zien
Situation Image

Fysieke kracht gevraagd

Je bent zaakvoerder van een KMO en je zoekt een magazijnmedewerker. 

Een man van 57 jaar stelt zich kandidaat, maar je verwerpt zijn kandidatuur omdat je ervan uitgaat dat iemand van die leeftijd dit werk fysiek niet meer aankan en de werking van het magazijn niet kan waarborgen. 

Een vrouwelijke kandidate van 32 jaar stelt zich ook kandidaat maar je verwerpt haar…

meer zien
Situation Image

Geen moslima of gekleurde poetshulp

Je bent verantwoordelijk voor een dienstenchequebedrijf. Je maakt een analyse van de vragen en de noden van je klanten. Verschillende klanten formuleren wensen in verband met de origine, huidskleur of religieuze overtuiging van de poetshulp. Iemand weigert een poetshulp van vreemde origine, iemand anders weigert een vrouw met hoofddoek binnen te laten omdat ze "geen Bin Laden…

meer zien
Situation Image

Geen promotie wegens buitenlands accent

Er komt een post vrij op de klantendienst van een callcenter. Als hoofd van de personeelsdienst ben je verantwoordelijk voor de aanwervingsprocedure. Een kandidate slaagt voor alle tests. Toch wil je haar niet aanwerven omdat ze een licht buitenlands accent heeft. Je vreest dat sommige klanten er aanstoot aan zullen nemen of opmerkingen zullen maken. Is…

meer zien
Situation Image

Handicap aan de nek voor telemarketeer?

Je leidt een telemarketingbedrijf en je krijgt een kandidatuur van een vrouw die lijdt aan een handicap die pijn veroorzaakt in de hals, de nek, de schouder en de arm. Het gebeurt dat zij plaatselijk verlamd is. Je denkt dat deze handicap problemen zal opleveren in de functie en je denkt eraan om haar kandidatuur af te wijzen. Kan dat?


meer zien
Situation Image

Honden niet toegelaten

Als HR-verantwoordelijke van een ziekenhuis ontvang je de kandidatuur van een slechtziende die wordt begeleid door een assistentiehond. Je zoekt een onthaalbediende en deze vrouw kan twee jaar ervaring voorleggen. Zij kan haar werk bovendien perfect zelfstandig doen. Je twijfelt niet aan haar kwaliteiten, maar je wijst haar kandidatuur af op grond van de hygiënerichtlijnen die gelden in het…

meer zien
Situation Image

Indiscrete vragen over het privéleven

Als HR-verantwoordelijke moet je een verkoper aanwerven voor een winkel die mobiele telefoons verkoopt. De directie vraagt je om tijdens de sollicitatiegesprekken telkens heel wat persoonlijke vragen te stellen over leeftijd, nationale origine, de redenen waarom kandidaten met vreemde origine in België kwamen wonen, seksuele geaardheid … Je twijfelt of je die vragen wel mag stellen.…

meer zien
Situation Image

Indringende vragen tijdens een sollicitatiegesprek

Mahmoud heeft goede referenties als verkoper op het Autosalon. Als werving- en selectiebureau heb je hem een aantal testen laten doorlopen en vervolgens aan je klanten aanbevolen. Een concessiehouder van een bekend automerk heeft positief gereageerd op zijn anonieme cv. Na het sollicitatiegesprek laat Mahmoud je weten dat hij enkel vragen kreeg over zijn Tunesische origine.…

meer zien
Situation Image

Licht accent in tweede taal

Raveena, een IT-specialiste van Indische origine, heeft het grootste deel van haar schoolloopbaan in het Nederlands in België doorlopen. Tijdens haar zoektocht naar werk weigert een IT-bedrijf haar eerst omdat Nederlands niet haar moedertaal is. Ze reageert op die weigering en wordt uitgenodigd voor een gesprek. Raveena beantwoordt perfect aan het gezochte profiel maar wordt…

meer zien
Situation Image

Loononderhandelingen heropend

Je selecteerde een kandidate voor een verantwoordelijke functie. Na 3 maanden vraagt ze waarom ze niet hetzelfde loon krijgt als haar mannelijke collega's met dezelfde functies. Zij wil opnieuw onderhandelen over haar contract. Wat is je reactie?


meer zien
Situation Image

Mannelijk team

Je bent directeur van een tijdschrift dat zijn redactioneel beleid gaat vernieuwen en je bent op zoek naar nieuwe journalisten. Het is een boeiende job die heel wat overuren en avondwerk inhoudt. Miet, gehuwd en moeder van drie kinderen en met heel wat journalistieke ervaring, stelt zich kandidaat. Je neemt haar kandidatuur niet in aanmerking. Je denkt dat Miet niet in het team zal…

meer zien
Situation Image

Medische ingreep ondergaan

Je leidt een bewakingsfirma en weigert een kandidaat in aanmerking te nemen die een medische ingreep heeft ondergaan aan de blaas.  Zijn herstel verloopt goed. Heb je daartoe het recht?


meer zien
Situation Image

Misverstand op een werf

Je bent de verantwoordelijke van een bouwonderneming. Je krijgt de kandidatuur binnen van een jonge slechthorende die een door de VDAB georganiseerde bouwopleiding heeft gevolgd. Je wijst zijn kandidatuur af omwille van veiligheidsredenen: wanneer er zich problemen voordoen, denk je dat de kandidaat de veiligheidsinstructies niet zal begrijpen.


meer zien
Situation Image

Opdracht geven om te discrimineren?

Je bent verantwoordelijk voor een vereniging van straathoekwerkers. Opvoeders organiseren regelmatig uitstappen. Zij hebben het statuut van bediende of vrijwilliger. Meestal zijn het jongeren die deelnemen. 

Onlangs hebben zich voor een activiteit in het zwembad en voor een training "vrouwenvoetbal" groepjes meisjes aangemeld, maar zij hebben geweigerd om deel te nemen

meer zien
Situation Image

Piercings en tatoeages

Je bent traiteur en je zoekt een klusjesman. Twee kandidaten van wie het profiel voldoet aan de eisen voor de functie stellen zich kandidaat: een met meerdere piercings en een andere met tatoeages. Kun je deze kandidaten weigeren op grond van deze kenmerken?




meer zien
Situation Image

Rastakapsel niet neutraal

Als HR-manager organiseer je de selectie voor een administratieve functie zonder contact met klanten. Je hebt een persoon met een "rastakapsel" geweerd omdat je van oordeel bent dat zijn uiterlijk niet overeenstemt met het neutrale imago van je onderneming. De kandidaat dient klacht in bij  meer zien

Situation Image

Seksuele intimidatie

Je bent manager van een dynamisch team, de sfeer zit goed, tijdens de pauzes wordt er heel wat afgelachen. Je merkt echter dat Liliane vaak het voorwerp is van misplaatste opmerkingen van enkele mannelijke collega's, omdat ze zich opvallend kleedt. Op een dag zegt één van hen: "Ons Liliane is een hete". Alle collega's lachen. Hoe reageer je?


meer zien
Situation Image

Seropositief

Kun je aan een kandidaat/kandidate vragen of hij/zij seropositief is? Moet je aan een klant zeggen dat een medewerker/-werkster seropositief is? Kun je seropositieve kandidaten weigeren?


meer zien
Situation Image

Subjectieve persoonsbeschrijvingen

Je bent werkgever/-geefster en je krijgt het selectiedossier van één van je managers. Deze heeft in de marge van de conclusies van zijn gesprekken enkele persoonlijke opmerkingen geschreven: "deze kandidate is een verleidster", "deze kandidaat ruikt onfris". Kan dit?


meer zien
Situation Image

Te excentriek

Je bent in je onderneming verantwoordelijk voor de rekrutering. Er is een functie vacant in de logistieke dienst en de ploegbaas geeft het profiel voor de functie door. De functies worden beschreven en bij de eisen vermeldt de ploegbaas dat hij geen "excentrieke" kandidaten wil omdat zijn team bestaat uit erg viriele medewerkers. Tijdens de selectie wijs je onmiddellijk een verwijfde,…

meer zien
Situation Image

Terug uit bevallingsverlof

Een medewerkster van je onderneming die steeds goed heeft gepresteerd, is moeder geworden. Ze keert terug uit bevallingsverlof. Nu ze stipt op tijd vertrekt om haar kind op te pikken in de crèche vind je dat ze minder beschikbaar is. Je zou haar willen ontslaan door te verwijzen naar haar capaciteiten, zonder meer duidelijkheid te verschaffen. Kun je dat?


meer zien
Situation Image

Terug uit ouderschapsverlof

Je moet een klacht beheren van Ling, een ervaren medewerkster die al enkele jaren in de onderneming werkt. Ling keert na 6 maanden terug uit ouderschapsverlof en solliciteert voor een pas vacante hiërarchische functie.
De personeelschef weigert echter haar kandidatuur omdat een werknemer/-neemster, die gedurende 3 maanden fysiek afwezig was in de onderneming, geen aanspraak kan maken op…

meer zien
Situation Image

Tussenkomst van een gebarentaal

Je publiceert een vacature voor een functie van administratief bediende. Je nodigt meerdere kandidaten uit voor een schriftelijke proef en voor een informatievergadering over de functie. Een kandidate, die slechthorend is, vraagt de tussenkomst van een gebarentolk voor de informatiesessie. Je weigert en laat haar weten dat je haar niet wenst aan te werven. Heb je daar…

meer zien
Situation Image

Vereisten voor de Belgische markt

Wilbert, een kandidaat-verkoper van Nederlandse origine, woont op 5 kilometer van Antwerpen. Als antwoord op zijn kandidatuur bij een bedrijf dat kantoorartikelen verkoopt, ontvangt hij volgende e-mail: “Voor onze vestiging te Antwerpen zoeken we Belgische medewerkers. In het verleden heeft onze Belgische afdeling geprospecteerd in Nederland , maar de praktijk leert ons dat de Belgische…

meer zien
Situation Image

Vluchtelinge solliciteert

Je bent gevraagd om in een selectiejury voor een functie te zetelen omdat je een vergelijkbare functie uitoefent. Je diensthoofd brieft je voor de aanvang van de gesprekken. Hij vraagt je om erover te waken dat de nieuwe persoon in de dienst zal passen. "Niet iemand die uit de toon valt. Geen buitenbeentje". Je interpreteert dat als "geen buitenlander, geen andere huidskleur ...", want alle…

meer zien
Situation Image

Voorbehouden aan werknemer met handicap

Is de vermelding "functie voorbehouden aan een medewerker met een handicap" in een vacature wettig?


meer zien
Situation Image

Vrouwen zijn niet flexibel?

Je bent manager van een klein team van een administratiekantoor. Je moet een boekhouder aanwerven. Binnen het team zijn er heel wat problemen geweest, omdat twee medewerkers kort na elkaar zijn vertrokken. De twee andere mannelijke werknemers klagen over te veel werk omwille van het personeelsverloop. Zij beweren dat vrouwelijke collega's onvoldoende flexibel zijn om zich aan te passen aan…

meer zien
Situation Image

Weigeren om hand te geven

Je wordt aangesproken over het feit dat een nieuwe medewerker van de dienst communicatie van je onderneming weigert om vrouwen de hand te schudden. Hij weigert hen ook aan te kijken wanneer hij met hen praat en wil niet alleen zijn met een van hen, of dat nu in de lift dan wel tijdens een professioneel gesprek is.

Meerdere collega's nemen daar aanstoot aan en voelen zich beledigd en niet…

meer zien
Situation Image

Transgender

Je lanceerde een aanwervingsprocedure voor een nieuwe functie binnen je organisatie. Je selecteerde de cv's en plande de gesprekken met de kandidaten. Eén van hen is transgender. Op dat moment bevindt de kandidate zich in een overgangsfase: zij startte de hormonenbehandeling, draagt vrouwenkleren, gebruikt een vrouwelijke voornaam, maar volgens…

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be