Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Escalatie na "keer terug naar je land"

Je bent de nieuwe personeelsmanager in een schoonmaakbedrijf. De relatie tussen het diensthoofd en een werknemer, Hatim, is bijzonder slecht. Hatim en zijn collega’s van vreemde origine voelen zich benadeeld tegenover de andere collega’s. Ze stellen vast dat ze systematisch zwaarder werk krijgen en vaker worden gecontroleerd. Op een dag heeft Hatim een discussie met zijn diensthoofd over zijn loon. Geïrriteerd zegt het diensthoofd: “Als het loon je niet aanstaat, keer dan terug naar je land.” Daarna escaleert de situatie. Hatim wordt op het matje geroepen omdat hij een broodje gaat halen tijdens de werkuren. Uiteindelijk stelt het diensthoofd je voor om hem te ontslaan. Hatim is lid van de vakbond en betwist zijn ontslag. Hoe pak je deze situatie aan?

Juridisch antwoord

Als de feiten worden aangetoond, kunnen de ongelijke taakverdeling en het ontslag van Hatim een direct onderscheid op basis van nationale origine uitmaken. Zo’n onderscheid is enkel gerechtvaardigd als het gaat om een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste. Dat betekent dat, gezien de aard en de context van de functie, enkel mensen van een bepaalde nationale origine de functie kunnen uitoefenen. Dat is hier niet het geval.
Racistische uitspraken doen en zwaardere taken toewijzen aan werknemers van vreemde origine kunnen ook een vorm zijn van psychosociale belasting en/of pesterijen op basis van origine. Raadpleeg deze informatie over welzijn.

Advies aan de manager

Als werkgever moet je aandacht hebben voor het welzijn van je personeel. Als een werknemer meldt dat hij zich niet goed voelt bij een bepaalde situatie, dan is het jouw verantwoordelijkheid om daarmee aan de slag te gaan. Dat is zeker het geval als het gaat om een hiërarchisch hoger geplaatste werknemer die zijn macht op een willekeurige manier lijkt te gebruiken.
Het is aanbevolen om:

  • een goed onthaal te organiseren,
  • open te staan voor verschillen tussen werknemers,
  • regels en procedures uit te werken, die een gelijke behandeling van iedereen garanderen,
  • de medewerkers hierover te informeren.
Verschillende instanties begeleiden bedrijven en organisaties die een diversiteitsplan willen ontwikkelen. De module biedt een overzicht van mogelijke acties voor een actief diversiteitsbeleid. Je moet je inschrijven of inloggen, omdat je een certificaat op naam uitgereikt krijgt.

Actiris kan je helpen bij het opzetten van een diversiteitsbeleid in Brussel.

Fedweb biedt online informatie aan.


Gerelateerde situaties

Situation Image

Absenteïsme

Je bent directeur van een groot schoonmaakbedrijf. Eén van je werknemers klaagt over pijn aan de knieën en uiteindelijk moet hij geopereerd worden. Zo is hij een maand lang arbeidsongeschikt. Nadien wordt hij, na een gesprek met de arbeidsgeneesheer, arbeidsgeschikt verklaard, maar hij mag niet knielen. Je weigert deze preventieve maatregel met als reden…

meer zien
Situation Image

Afkomst compatibel met veiligheid

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor een job van verkoper-technieker. Een man van Turkse herkomst solliciteert en hoewel zijn profiel perfect overeenkomt met de advertentie, weiger je zijn kandidatuur. Je verkoopt namelijk veiligheidssystemen en je denkt dat een persoon van Turkse afstamming niet geloofwaardig zal overkomen bij je klanten.


meer zien
Situation Image

Arbeidsongeschiktheid of handicap?

Emre is gevallen op het werk (werkongeval). Hij heeft een knieletsel opgelopen en is gedurende zes maanden arbeidsongeschikt. Daarna herneemt hij het werk in het kader van een aangepaste functie (beperkt rechtstaan en weinig verplaatsingen) en hij doet dit werk gedurende twee jaar. Uiteindelijk beslis je om hem te ontslaan omdat hij zijn aangepaste taken fysiek niet meer…

meer zien
Situation Image

Brandverzekering verhoogt

Ten gevolge van een ongeval verplaatst een medewerkster van jouw onderneming zich sedert enige tijd in een rolstoel. Ondanks het feit dat zij haar werk correct doet, realiseer je je dat de premie van de brandpolis van de onderneming is gestegen omdat er een gehandicapte persoon aanwezig is in het gebouw. Je besluit haar te verhuizen naar een lokaal op het gelijkvloers. Het…

meer zien
Situation Image

Coming-out doen voor iemand anders

Je bent regioverantwoordelijke van een vereniging. Tijdens een algemene vergadering met de lokale teams, werk je met de collega's rond de acties voor het volgende jaar. Een medewerkster verlaat de zaal om naar het toilet te gaan. Je wijst haar aan en zegt ironisch zodat iedereen het hoort: "Je hebt je wel van toilet vergist!". Het is niet voor het eerst dat de medewerkster…

meer zien
Situation Image

Discriminerend sollicitatieformulier

Je werkt op de personeelsdienst van een ziekenhuis. Je gebruikt al een tijdje een standaardsollicitatieformulier. Je stelt vast dat het formulier voor de functie van verpleegkundige als taalvereiste vermeldt: “Nederlands: moedertaal”. Je vraagt je af of die bewoording wettelijk is.


meer zien
Situation Image

Discriminerende voorkeuren van klanten

Je hebt in je onderneming onlangs een persoon van buitenlandse afstamming aangeworven voor de functie van chauffeur-magazijnier. Zijn eerste dagen op het werk verlopen prima. Daarna hoor je dat verschillende klanten hebben geklaagd over zijn afstamming. Je denkt eraan om hem een andere taak te geven (schoonmaak parking....) en je spreekt hem erover aan. Hij verlaat boos de…

meer zien
Situation Image

Dreiging om contract niet te verlengen

Je bent de interne preventieadviseur in een bouwonderneming. Eén van de arbeiders, Makolo, komt bij jou. Hij vertelt dat twee collega’s hem geregeld beledigen vanwege zijn zwarte huidskleur. Ze zeggen bijvoorbeeld: “Vuile neger, jij weet niet hoe je met die machine moet werken! Ga terug naar de brousse!” Makolo heeft de situatie gemeld bij zijn ploegbaas, die…

meer zien
Situation Image

Een identiteitsgebonden onderneming

Je bent verantwoordelijke van een vakbond die op zoek is naar een informaticus. Deze medewerker/-werkster moet het computersysteem beheren, moet beschikbaar zijn voor alle vragen die daarmee verband houden, moet opleidingen geven, pc's installeren, en de website en het intranet beheren.

Tijdens de eerste werkdag verneem je dat de nieuwe medewerker lid is van een extreemrechtse politieke…

meer zien
Situation Image

Een klacht wegens racisme

Eén van je werknemers dient een klacht in wegens pesterijen, intimidatie en racisme bij de preventieadviseur. De klacht is gericht tegen een andere collega. Tijdens het onderzoek zegt de klager dat hij niet langer wil samenwerken met de collega in kwestie.


meer zien
Situation Image

Een uit de hand gelopen grap

Miguel werkt sinds begin 2005 als bewakingsagent in je bedrijf. Zijn directe collega’s pesten hem voortdurend vanwege zijn Zuid-Amerikaanse origine. Hij heeft de situatie al meermaals gemeld aan zijn diensthoofd, zonder resultaat. De feiten worden geminimaliseerd. Hij krijgt de boodschap dat hij “tegen een grapje moet kunnen”. De situatie loopt uit de hand. De aanstoker van de pesterijen…

meer zien
Situation Image

Een vreemd accent

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor de job van telefonisch verkoper. Een kandidate meldt zich aan voor het sollicitatiegesprek en wordt niet weerhouden ondanks de positieve indruk die ze bij jou nalaat, omdat ze met een buitenlands accent spreekt. Je denkt dat ze door dit accent vermoedelijk een minder hoge omzet zal halen dan de andere verkopers.


meer zien
Situation Image

Eeuwig tijdelijk in dienst

Je bent fabrieksdirecteur. Je hebt tijdelijke werknemers in dienst en beslist hun een contract van onbepaalde duur aan te bieden. Behalve aan Abdel, die nochtans vóór zijn collega’s is aangeworven én een positieve evaluatie heeft gekregen van zijn ploegbaas. Hij heeft al 2 jaar een tijdelijk contract. Je laat Abdel weten dat hij niet langer bij jouw bedrijf kan werken omdat zijn tijdelijk…

meer zien
Situation Image

Engelse native speaker gezocht

Je staat aan het hoofd van een internationaal advocatenkantoor en je zoekt een administratieve medewerker/-werkster voor je vestiging in Brussel. Je eist dat de kandidaten "native speaker" (Engels) zijn.


meer zien
Situation Image

Epilepsie

Je bent verantwoordelijk voor een bejaardentehuis. Een werknemer werkt al twee jaar als ergotherapeut in een vervangingscontract. Het werk loopt prima. Wanneer er voor eenzelfde functie een baan van onbepaalde duur vrijkomt, stuurt de man zijn kandidatuur in. Hij vermeldt daarin dat hij aan epilepsie lijdt. Hij werd wel door de arbeidsgeneesheer arbeidsgeschikt verklaard. Je was niet op de…

meer zien
Situation Image

Geen promotie wegens buitenlands accent

Er komt een post vrij op de klantendienst van een callcenter. Als hoofd van de personeelsdienst ben je verantwoordelijk voor de aanwervingsprocedure. Een kandidate slaagt voor alle tests. Toch wil je haar niet aanwerven omdat ze een licht buitenlands accent heeft. Je vreest dat sommige klanten er aanstoot aan zullen nemen of opmerkingen zullen maken. Is…

meer zien
Situation Image

Gepest wegens vakbondsactiviteiten

Je bent manager van een onderneming en een van je werknemers komt zijn beklag doen bij jou: zijn directe overste zou zich pestend en intimiderend gedragen tegenover hem omdat hij vakbondsafgevaardigde is. Hij legt je uit dat hij sinds hij afgevaardigde is, niet meer wordt uitgenodigd op de vergaderingen die hem aanbelangen, geen premie krijgt terwijl andere collega's in dezelfde situatie…

meer zien
Situation Image

Hij spreekt 'Brabbelarisch' op patrouille

Je bent hoofd van een politiecommissariaat. Karim, wijkinspecteur, keert met een verslagen gezicht terug van zijn ronde. Hij heeft duidelijk een slechte dag gehad. Karim is een Belg van Marokkaanse oorsprong en werkt sinds een jaar samen met Alain, Belg en al 20 jaar bij de politie. Karim legt je geïrriteerd uit dat Alain systematisch racistische opmerkingen maakt over Turken, Marokkanen en…

meer zien
Situation Image

Indiscrete vragen over het privéleven

Als HR-verantwoordelijke moet je een verkoper aanwerven voor een winkel die mobiele telefoons verkoopt. De directie vraagt je om tijdens de sollicitatiegesprekken telkens heel wat persoonlijke vragen te stellen over leeftijd, nationale origine, de redenen waarom kandidaten met vreemde origine in België kwamen wonen, seksuele geaardheid … Je twijfelt of je die vragen wel mag stellen.…

meer zien
Situation Image

Indringende vragen tijdens een sollicitatiegesprek

Mahmoud heeft goede referenties als verkoper op het Autosalon. Als werving- en selectiebureau heb je hem een aantal testen laten doorlopen en vervolgens aan je klanten aanbevolen. Een concessiehouder van een bekend automerk heeft positief gereageerd op zijn anonieme cv. Na het sollicitatiegesprek laat Mahmoud je weten dat hij enkel vragen kreeg over zijn Tunesische origine.…

meer zien
Situation Image

Invloed van clichés

Je maakt deel uit van het management  van een overheidsdienst en ontwikkelt campagnes voor verschillende doelgroepen. 

Jouw overste doet vaak denigrerende uitspraken over die doelgroepen en onderbouwt zijn standpunten met veralgemeningen en stereotypen:

  • “Dat publiek is moeilijk te bereiken want ze hebben hier geen echte roots.”
  • “Die…

    meer zien
Situation Image

Kosten beperken

Je wenst één van je nachtwakers te ontslaan, die ondertussen 50 jaar oud is, omdat werkgelegenheidsplannen voordelen aanbieden als je een jonge werknemer in dienst neemt. Omdat je verantwoordelijk bent voor een vereniging zonder winstoogmerk, denk je dat je zo de uitgaven kunt verminderen.


meer zien
Situation Image

Lesgever lacht met religie

Je bent directeur van een openbaar instituut voor professionele vorming. Yacine volgt een opleiding tot chauffeur. Hij neemt contact met je op omdat hij vindt dat zijn instructeur hem onder druk zet. Er zijn vier stagiairs, maar alleen zijn papieren worden systematisch gecontroleerd vóór vertrek. Hij vermeldt ook dat zijn instructeur geregeld…

meer zien
Situation Image

Licht accent in tweede taal

Raveena, een IT-specialiste van Indische origine, heeft het grootste deel van haar schoolloopbaan in het Nederlands in België doorlopen. Tijdens haar zoektocht naar werk weigert een IT-bedrijf haar eerst omdat Nederlands niet haar moedertaal is. Ze reageert op die weigering en wordt uitgenodigd voor een gesprek. Raveena beantwoordt perfect aan het gezochte profiel maar wordt…

meer zien
Situation Image

Niemand reageert op klacht

Je bent hr-directeur van een overheidsdienst. Jamila komt bij jou melden dat haar diensthoofd haar pest omdat ze van Marokkaanse origine is. Ze heeft het probleem al aan de vertrouwenspersoon en de psychociale preventieadviseur gemeld, maar die durven volgens haar niet tussenbeide te komen. Bovendien krijg je Jamila’s diensthoofd over de vloer, die haar wil ontslaan:…

meer zien
Situation Image

Ontslagen bij herstructurering

Je bent directrice van een privébedrijf dat asbest verwijdert. Bij een herstructurering beslis je 5 arbeiders van vreemde origine te ontslaan. Nochtans hebben die vijf personen meer ervaring in de sector dan andere collega’s van dezelfde dienst met een Belgische origine, die niet worden ontslagen. De ontslagen arbeiders zijn lid van de vakbond en beslissen om hun rechten te doen…

meer zien
Situation Image

Onvoorspelbaar gedrag

Een adjunct-boekhouder werkt al vijf jaar in een bedrijf. Hij heeft een bipolaire stoornis, wat zich vertaalde in periodes van depressie, afgewisseld met stabiele periodes en periodes van energie en euforie. 

Door zijn medicatie is zijn gedrag onder controle; de arbeidsgeneesheer bevestigt dit ook. 

Zijn psychiater stelt zelfs voor om de dosis…

meer zien
Situation Image

Opdracht geven aan interimkantoor om te discrimineren

Bij een rekruteringsprocedure vraag je aan een interimkantoor om je een kandidaat te presenteren, die "echt van bij ons" is. Het interimkantoor heeft je al drie kandidaten van buitenlandse herkomst voorgesteld en dringt er op aan om deze kandidaten te presenteren. Je bent echter niet tevreden. 

Gaat het over discriminatie?


meer zien
Situation Image

Opleiding geweigerd wegens onaangepast lokaal

Als verantwoordelijke van een dienst van de federale politie weiger je een voortgezette opleiding aan een calog (personeel uit het administratieve en logistieke kader, burgerpersoneel bij de politie) in een rolstoel. Je legt hem uit dat het je spijt, maar dat de opleidingen doorgaan in een oude kazerne die moeilijk toegankelijk is voor personen in een rolstoel.


meer zien
Situation Image

Pesterijen en agressie door klanten

Je bent directeur van een rusthuis. Aïssatou, die er al 20 jaar als zorgkundige werkt, vraagt een persoonlijk gesprek aan. Ze vertelt dat een bewoner haar  al verschillende keren geslagen heeft en haar beledigt: “Vuil negerin, ga terug naar u land.” Ze heeft een klacht ingediend bij de politie, maar die zegt dat ze geen pv kunnen opstellen omdat de bewoonster…

meer zien
Situation Image

Pesterijen op de werkvloer

Je bent verantwoordelijk voor een reisbureau en je hebt zopas een medewerker van Turkse afkomst aangeworven voor de administratieve dienst. De relaties met zijn rechtstreekse chef zijn gespannen. De chef beslist om de medewerker te ontslaan. Tijdens het exitinterview bevestigt de medewerker dat zijn chef zich racistisch gedroeg: ze maakte misplaatste opmerkingen met betrekking tot…

meer zien
Situation Image

Positieve actie?

In je organisatie werkt een belangrijk aantal werknemers van niet-Europese afstamming. Om onder je medewerkers tot een evenwicht inzake afstamming te komen, besluit je om gedurende een bepaalde tijd enkel medewerkers van Europese afstamming aan te werven. Mag je dat doen?


meer zien
Situation Image

Tegenstrijdige waarden

Je bent verantwoordelijke van een ngo die actief is op het vlak van milieubescherming. Je hebt een student aangeworven om nieuwe leden aan te trekken. Omwille van zijn prestaties en zijn engagement stel je hem een vervangingsovereenkomst als loontrekkende voor.

Tijdens de proefperiode beslis je om de overeenkomst te verbreken omdat je ondertussen vernomen hebt dat deze werknemer…

meer zien
Situation Image

Terug uit bevallingsverlof

Een medewerkster van je onderneming die steeds goed heeft gepresteerd, is moeder geworden. Ze keert terug uit bevallingsverlof. Nu ze stipt op tijd vertrekt om haar kind op te pikken in de crèche vind je dat ze minder beschikbaar is. Je zou haar willen ontslaan door te verwijzen naar haar capaciteiten, zonder meer duidelijkheid te verschaffen. Kun je dat?


meer zien
Situation Image

Toegangsbadge

Je werkt in een beveiligde onderneming waar de werknemers een toegangsbadge moeten gebruiken om binnen te komen. Je spreekt een vakbondsafgevaardigde aan omdat je van oordeel bent dat zij buiten de diensturen buitensporig vaak gebruik maakt van haar toegangsbadge. Zij antwoordt dat het gebruik van haar badge in het kader van haar vakbondsactiviteit plaatsvindt. Na een opmerking beslis je…

meer zien
Situation Image

Vragen naar herkomst van kandidaten

Tijdens een aanwerving intrigeert de gemengde herkomst van een kandidaat je. Je vraagt details over zijn herkomst en geboorteplaats. De kandidaat voelt zich daarbij niet op zijn gemak. Hij werd niet geselecteerd en beweert het slachtoffer van discriminatie te zijn.


meer zien
Situation Image

Weigering om met Yasmina samen te werken

Je leidt een controledienst en er wordt een nieuwe collega, Yasmina genaamd, aangeworven. André, een van je medewerkers, komt bij je en zegt dat hij weigert om in haar gezelschap controles te doen. Wanneer je hem vraagt om dat uit te leggen, zegt hij dat hij problemen heeft met het feit dat zij van buitenlandse afstamming is.


meer zien
Situation Image

Zelfde afkomst als doelpubliek?

Als verantwoordelijke voor een openbaar zwembad zoek je een redder. In de jobaanbieding geef je duidelijk aan dat de kandidaten van buitenlandse afstamming moeten zijn. Het zwembad ondervindt immers regelmatig problemen met groepen jongeren met een migratieachtergrond. Men hoopt dat een redder van buitenlandse afstamming meer vat zal hebben op de…

meer zien
Situation Image

Echte belg

Mohamed, een werkzoekende, neemt telefonisch contact op over een vacante functie in je organisatie. Je antwoordt hem dat de functie al is ingenomen. Maar een vriend van Mohamed, met een "echte" Belgische naam, belt en hij krijgt te horen dat de functie nog steeds vacant is. Mohamed neemt opnieuw contact op, maar je weigert om hem in aanmerking te nemen.

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be