Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Indringende vragen tijdens een sollicitatiegesprek

Mahmoud heeft goede referenties als verkoper op het Autosalon. Als werving- en selectiebureau heb je hem een aantal testen laten doorlopen en vervolgens aan je klanten aanbevolen. Een concessiehouder van een bekend automerk heeft positief gereageerd op zijn anonieme cv. Na het sollicitatiegesprek laat Mahmoud je weten dat hij enkel vragen kreeg over zijn Tunesische origine. Kort daarna informeert de zaakvoerder je dat ze één van jouw andere kandidaten, die duidelijk minder gekwalificeerd is, wil aanwerven. Mahmoud kent het profiel van de kandidaat en laat je per e-mail weten dat hij vermoedt dat er sprake is van discriminatie.
Hoe reageer je in deze situatie?





Juridisch antwoord

Als werving- en selectiebureau ben je aansprakelijk als je ingaat op discriminerende vragen van klanten. Dat heb je in dit geval duidelijk niet gedaan. Je hebt Mahmoud correct beoordeeld op basis van zijn competenties en persoonlijkheid en je hebt hem voorgesteld aan de klant.

Er zijn elementen die doen vermoeden dat jouw klant Mahmoud heeft geweigerd op basis van zijn Tunesische origine. Het is duidelijk dat de nationale origine geen wezenlijke en bepalende beroepsvereiste is voor een functie als autoverkoper. Een directe discriminatie op basis van nationale origine is verboden en zelfs strafbaar. De arbeidsinspectie of eventueel de politie kunnen je in geval van een onderzoek eventueel verhoren als getuige.


Advies aan de manager

Anticipeer op discriminerende vragen en situaties. Het is aan te raden om:

  • de vraag uitgebreid met de klant te bespreken, opdat zijn verwachtingen en jouw professioneel kader (jouw rol, engagementen, de regelgeving inzake antidiscriminatie …) voldoende duidelijk zijn;
  • te bespreken welke talenten en competenties de kandidaat meebrengt; 
  • de kandidaat eventueel tijdens een eerste contact met het bedrijf te begeleiden en het introductiegesprek bij te wonen;
  • te verwijzen naar een non-discriminatieclausule die in de contractuele voorwaarden is opgenomen. In de module Bedrijfsbreed diversiteitsbeleid vind je voorbeelden van clausules.
Bespreek de situatie op teamniveau, om goede praktijken te identificeren:
  •  signalen die wijzen op discriminatie door de klant;
  •  procedures om te onderhandelen met de klant;
  •  onderhandelingstechnieken die moeilijke situaties kunnen ontmijnen, zonder toe te geven aan de discriminatie;
  •  schriftelijke antwoorden om je juridische werkkader te verduidelijken en te informeren over het bestaan van de antidiscriminatiewetten en de sancties die eraan verbonden zijn.
Bij moeilijkheden kun je schriftelijk antwoorden aan klanten:
  • je verwijst daarbij naar het wettelijke kader waarin je werkt;
  • je informeert de klant over het bestaan van de antidiscriminatiewetgeving en welke sancties eraan verbonden zijn;
  • je vermeldt welke omstandigheden tot een verbreking van het contract kunnen leiden.

Gerelateerde situaties

Situation Image

Aanpassing tijdens schriftelijk examen

Je organiseert de selectie voor de functie van receptioniste in een OCMW. Een slechtziende vrouw, die deelneemt aan het schriftelijk examen, vraagt een aanpassing opdat zij de vragenlijst zou kunnen lezen. Dat is een probleem omdat je niet wil dat de commissieleden deze kandidaat kunnen herkennen aan het feit dat haar vragenlijst is…

meer zien
Situation Image

Afkomst compatibel met veiligheid

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor een job van verkoper-technieker. Een man van Turkse herkomst solliciteert en hoewel zijn profiel perfect overeenkomt met de advertentie, weiger je zijn kandidatuur. Je verkoopt namelijk veiligheidssystemen en je denkt dat een persoon van Turkse afstamming niet geloofwaardig zal overkomen bij je klanten.


meer zien
Situation Image

Alcoholgeur

Tijdens het voeren van rekruteringsgesprekken, merk je op dat een kandidaat sterk ruikt naar alcohol. Je bent niet op je gemak. De kandidaat spreekt echter helemaal coherent en zijn gedrag is aangepast aan de omstandigheden. Je twijfelt om hem aan te werven. Is dat discriminerend?


meer zien
Situation Image

Buitenlands diploma

Een ziekenhuis zoekt een medisch laborant. Johanna, een Nederlandse kandidate, voldoet aan de functievereisten. Ze heeft een Nederlands diploma, dat is erkend door het NARIC-centrum. Je bent verantwoordelijk voor het laboratorium en verkiest kandidaten met een Belgisch diploma. Je weet uit ervaring dat de opleiding tot laborant in België erg degelijk is. Je hebt geen…

meer zien
Situation Image

Discriminerend sollicitatieformulier

Je werkt op de personeelsdienst van een ziekenhuis. Je gebruikt al een tijdje een standaardsollicitatieformulier. Je stelt vast dat het formulier voor de functie van verpleegkundige als taalvereiste vermeldt: “Nederlands: moedertaal”. Je vraagt je af of die bewoording wettelijk is.


meer zien
Situation Image

Discriminerende voorkeuren van klanten

Je hebt in je onderneming onlangs een persoon van buitenlandse afstamming aangeworven voor de functie van chauffeur-magazijnier. Zijn eerste dagen op het werk verlopen prima. Daarna hoor je dat verschillende klanten hebben geklaagd over zijn afstamming. Je denkt eraan om hem een andere taak te geven (schoonmaak parking....) en je spreekt hem erover aan. Hij verlaat boos de…

meer zien
Situation Image

Een journalist in een rolstoel

Muziekjournalist Serge vraagt een interview aan met een artieste via haar agent. Serge vermeldt dat hij zich in een rolstoel verplaatst en vraagt om daarmee rekening te houden bij het kiezen van de plaats voor het interview. De agent antwoordt grofweg dat het niet zijn probleem is. Hij blijft dat herhalen in het bijzijn van andere personen. Hij stelt ook de kwaliteiten van Serge als journalist…

meer zien
Situation Image

Een klacht wegens racisme

Eén van je werknemers dient een klacht in wegens pesterijen, intimidatie en racisme bij de preventieadviseur. De klacht is gericht tegen een andere collega. Tijdens het onderzoek zegt de klager dat hij niet langer wil samenwerken met de collega in kwestie.


meer zien
Situation Image

Een uit de hand gelopen grap

Miguel werkt sinds begin 2005 als bewakingsagent in je bedrijf. Zijn directe collega’s pesten hem voortdurend vanwege zijn Zuid-Amerikaanse origine. Hij heeft de situatie al meermaals gemeld aan zijn diensthoofd, zonder resultaat. De feiten worden geminimaliseerd. Hij krijgt de boodschap dat hij “tegen een grapje moet kunnen”. De situatie loopt uit de hand. De aanstoker van de pesterijen…

meer zien
Situation Image

Een vreemd accent

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor de job van telefonisch verkoper. Een kandidate meldt zich aan voor het sollicitatiegesprek en wordt niet weerhouden ondanks de positieve indruk die ze bij jou nalaat, omdat ze met een buitenlands accent spreekt. Je denkt dat ze door dit accent vermoedelijk een minder hoge omzet zal halen dan de andere verkopers.


meer zien
Situation Image

Eeuwig tijdelijk in dienst

Je bent fabrieksdirecteur. Je hebt tijdelijke werknemers in dienst en beslist hun een contract van onbepaalde duur aan te bieden. Behalve aan Abdel, die nochtans vóór zijn collega’s is aangeworven én een positieve evaluatie heeft gekregen van zijn ploegbaas. Hij heeft al 2 jaar een tijdelijk contract. Je laat Abdel weten dat hij niet langer bij jouw bedrijf kan werken omdat zijn tijdelijk…

meer zien
Situation Image

Engelse native speaker gezocht

Je staat aan het hoofd van een internationaal advocatenkantoor en je zoekt een administratieve medewerker/-werkster voor je vestiging in Brussel. Je eist dat de kandidaten "native speaker" (Engels) zijn.


meer zien
Situation Image

Fysieke kracht gevraagd

Je bent zaakvoerder van een KMO en je zoekt een magazijnmedewerker. 

Een man van 57 jaar stelt zich kandidaat, maar je verwerpt zijn kandidatuur omdat je ervan uitgaat dat iemand van die leeftijd dit werk fysiek niet meer aankan en de werking van het magazijn niet kan waarborgen. 

Een vrouwelijke kandidate van 32 jaar stelt zich ook kandidaat maar je verwerpt haar…

meer zien
Situation Image

Geen moslima of gekleurde poetshulp

Je bent verantwoordelijk voor een dienstenchequebedrijf. Je maakt een analyse van de vragen en de noden van je klanten. Verschillende klanten formuleren wensen in verband met de origine, huidskleur of religieuze overtuiging van de poetshulp. Iemand weigert een poetshulp van vreemde origine, iemand anders weigert een vrouw met hoofddoek binnen te laten omdat ze "geen Bin Laden…

meer zien
Situation Image

Geen promotie wegens buitenlands accent

Er komt een post vrij op de klantendienst van een callcenter. Als hoofd van de personeelsdienst ben je verantwoordelijk voor de aanwervingsprocedure. Een kandidate slaagt voor alle tests. Toch wil je haar niet aanwerven omdat ze een licht buitenlands accent heeft. Je vreest dat sommige klanten er aanstoot aan zullen nemen of opmerkingen zullen maken. Is…

meer zien
Situation Image

Handicap aan de nek voor telemarketeer?

Je leidt een telemarketingbedrijf en je krijgt een kandidatuur van een vrouw die lijdt aan een handicap die pijn veroorzaakt in de hals, de nek, de schouder en de arm. Het gebeurt dat zij plaatselijk verlamd is. Je denkt dat deze handicap problemen zal opleveren in de functie en je denkt eraan om haar kandidatuur af te wijzen. Kan dat?


meer zien
Situation Image

Hij spreekt 'Brabbelarisch' op patrouille

Je bent hoofd van een politiecommissariaat. Karim, wijkinspecteur, keert met een verslagen gezicht terug van zijn ronde. Hij heeft duidelijk een slechte dag gehad. Karim is een Belg van Marokkaanse oorsprong en werkt sinds een jaar samen met Alain, Belg en al 20 jaar bij de politie. Karim legt je geïrriteerd uit dat Alain systematisch racistische opmerkingen maakt over Turken, Marokkanen en…

meer zien
Situation Image

Honden niet toegelaten

Als HR-verantwoordelijke van een ziekenhuis ontvang je de kandidatuur van een slechtziende die wordt begeleid door een assistentiehond. Je zoekt een onthaalbediende en deze vrouw kan twee jaar ervaring voorleggen. Zij kan haar werk bovendien perfect zelfstandig doen. Je twijfelt niet aan haar kwaliteiten, maar je wijst haar kandidatuur af op grond van de hygiënerichtlijnen die gelden in het…

meer zien
Situation Image

Indiscrete vragen over het privéleven

Als HR-verantwoordelijke moet je een verkoper aanwerven voor een winkel die mobiele telefoons verkoopt. De directie vraagt je om tijdens de sollicitatiegesprekken telkens heel wat persoonlijke vragen te stellen over leeftijd, nationale origine, de redenen waarom kandidaten met vreemde origine in België kwamen wonen, seksuele geaardheid … Je twijfelt of je die vragen wel mag stellen.…

meer zien
Situation Image

Invloed van clichés

Je maakt deel uit van het management  van een overheidsdienst en ontwikkelt campagnes voor verschillende doelgroepen. 

Jouw overste doet vaak denigrerende uitspraken over die doelgroepen en onderbouwt zijn standpunten met veralgemeningen en stereotypen:

  • “Dat publiek is moeilijk te bereiken want ze hebben hier geen echte roots.”
  • “Die…

    meer zien
Situation Image

Lesgever lacht met religie

Je bent directeur van een openbaar instituut voor professionele vorming. Yacine volgt een opleiding tot chauffeur. Hij neemt contact met je op omdat hij vindt dat zijn instructeur hem onder druk zet. Er zijn vier stagiairs, maar alleen zijn papieren worden systematisch gecontroleerd vóór vertrek. Hij vermeldt ook dat zijn instructeur geregeld…

meer zien
Situation Image

Licht accent in tweede taal

Raveena, een IT-specialiste van Indische origine, heeft het grootste deel van haar schoolloopbaan in het Nederlands in België doorlopen. Tijdens haar zoektocht naar werk weigert een IT-bedrijf haar eerst omdat Nederlands niet haar moedertaal is. Ze reageert op die weigering en wordt uitgenodigd voor een gesprek. Raveena beantwoordt perfect aan het gezochte profiel maar wordt…

meer zien
Situation Image

Mannelijk team

Je bent directeur van een tijdschrift dat zijn redactioneel beleid gaat vernieuwen en je bent op zoek naar nieuwe journalisten. Het is een boeiende job die heel wat overuren en avondwerk inhoudt. Miet, gehuwd en moeder van drie kinderen en met heel wat journalistieke ervaring, stelt zich kandidaat. Je neemt haar kandidatuur niet in aanmerking. Je denkt dat Miet niet in het team zal…

meer zien
Situation Image

Medische ingreep ondergaan

Je leidt een bewakingsfirma en weigert een kandidaat in aanmerking te nemen die een medische ingreep heeft ondergaan aan de blaas.  Zijn herstel verloopt goed. Heb je daartoe het recht?


meer zien
Situation Image

Misverstand op een werf

Je bent de verantwoordelijke van een bouwonderneming. Je krijgt de kandidatuur binnen van een jonge slechthorende die een door de VDAB georganiseerde bouwopleiding heeft gevolgd. Je wijst zijn kandidatuur af omwille van veiligheidsredenen: wanneer er zich problemen voordoen, denk je dat de kandidaat de veiligheidsinstructies niet zal begrijpen.


meer zien
Situation Image

Niemand reageert op klacht

Je bent hr-directeur van een overheidsdienst. Jamila komt bij jou melden dat haar diensthoofd haar pest omdat ze van Marokkaanse origine is. Ze heeft het probleem al aan de vertrouwenspersoon en de psychociale preventieadviseur gemeld, maar die durven volgens haar niet tussenbeide te komen. Bovendien krijg je Jamila’s diensthoofd over de vloer, die haar wil ontslaan:…

meer zien
Situation Image

Ontslagen bij herstructurering

Je bent directrice van een privébedrijf dat asbest verwijdert. Bij een herstructurering beslis je 5 arbeiders van vreemde origine te ontslaan. Nochtans hebben die vijf personen meer ervaring in de sector dan andere collega’s van dezelfde dienst met een Belgische origine, die niet worden ontslagen. De ontslagen arbeiders zijn lid van de vakbond en beslissen om hun rechten te doen…

meer zien
Situation Image

Opdracht geven aan interimkantoor om te discrimineren

Bij een rekruteringsprocedure vraag je aan een interimkantoor om je een kandidaat te presenteren, die "echt van bij ons" is. Het interimkantoor heeft je al drie kandidaten van buitenlandse herkomst voorgesteld en dringt er op aan om deze kandidaten te presenteren. Je bent echter niet tevreden. 

Gaat het over discriminatie?


meer zien
Situation Image

Pesterijen en agressie door klanten

Je bent directeur van een rusthuis. Aïssatou, die er al 20 jaar als zorgkundige werkt, vraagt een persoonlijk gesprek aan. Ze vertelt dat een bewoner haar  al verschillende keren geslagen heeft en haar beledigt: “Vuil negerin, ga terug naar u land.” Ze heeft een klacht ingediend bij de politie, maar die zegt dat ze geen pv kunnen opstellen omdat de bewoonster…

meer zien
Situation Image

Pesterijen op de werkvloer

Je bent verantwoordelijk voor een reisbureau en je hebt zopas een medewerker van Turkse afkomst aangeworven voor de administratieve dienst. De relaties met zijn rechtstreekse chef zijn gespannen. De chef beslist om de medewerker te ontslaan. Tijdens het exitinterview bevestigt de medewerker dat zijn chef zich racistisch gedroeg: ze maakte misplaatste opmerkingen met betrekking tot…

meer zien
Situation Image

Piercings en tatoeages

Je bent traiteur en je zoekt een klusjesman. Twee kandidaten van wie het profiel voldoet aan de eisen voor de functie stellen zich kandidaat: een met meerdere piercings en een andere met tatoeages. Kun je deze kandidaten weigeren op grond van deze kenmerken?




meer zien
Situation Image

Positieve actie?

In je organisatie werkt een belangrijk aantal werknemers van niet-Europese afstamming. Om onder je medewerkers tot een evenwicht inzake afstamming te komen, besluit je om gedurende een bepaalde tijd enkel medewerkers van Europese afstamming aan te werven. Mag je dat doen?


meer zien
Situation Image

Rastakapsel niet neutraal

Als HR-manager organiseer je de selectie voor een administratieve functie zonder contact met klanten. Je hebt een persoon met een "rastakapsel" geweerd omdat je van oordeel bent dat zijn uiterlijk niet overeenstemt met het neutrale imago van je onderneming. De kandidaat dient klacht in bij  meer zien

Situation Image

Seropositief

Kun je aan een kandidaat/kandidate vragen of hij/zij seropositief is? Moet je aan een klant zeggen dat een medewerker/-werkster seropositief is? Kun je seropositieve kandidaten weigeren?


meer zien
Situation Image

Subjectieve persoonsbeschrijvingen

Je bent werkgever/-geefster en je krijgt het selectiedossier van één van je managers. Deze heeft in de marge van de conclusies van zijn gesprekken enkele persoonlijke opmerkingen geschreven: "deze kandidate is een verleidster", "deze kandidaat ruikt onfris". Kan dit?


meer zien
Situation Image

Te excentriek

Je bent in je onderneming verantwoordelijk voor de rekrutering. Er is een functie vacant in de logistieke dienst en de ploegbaas geeft het profiel voor de functie door. De functies worden beschreven en bij de eisen vermeldt de ploegbaas dat hij geen "excentrieke" kandidaten wil omdat zijn team bestaat uit erg viriele medewerkers. Tijdens de selectie wijs je onmiddellijk een verwijfde,…

meer zien
Situation Image

Tussenkomst van een gebarentaal

Je publiceert een vacature voor een functie van administratief bediende. Je nodigt meerdere kandidaten uit voor een schriftelijke proef en voor een informatievergadering over de functie. Een kandidate, die slechthorend is, vraagt de tussenkomst van een gebarentolk voor de informatiesessie. Je weigert en laat haar weten dat je haar niet wenst aan te werven. Heb je daar…

meer zien
Situation Image

Vereisten voor de Belgische markt

Wilbert, een kandidaat-verkoper van Nederlandse origine, woont op 5 kilometer van Antwerpen. Als antwoord op zijn kandidatuur bij een bedrijf dat kantoorartikelen verkoopt, ontvangt hij volgende e-mail: “Voor onze vestiging te Antwerpen zoeken we Belgische medewerkers. In het verleden heeft onze Belgische afdeling geprospecteerd in Nederland , maar de praktijk leert ons dat de Belgische…

meer zien
Situation Image

Vluchtelinge solliciteert

Je bent gevraagd om in een selectiejury voor een functie te zetelen omdat je een vergelijkbare functie uitoefent. Je diensthoofd brieft je voor de aanvang van de gesprekken. Hij vraagt je om erover te waken dat de nieuwe persoon in de dienst zal passen. "Niet iemand die uit de toon valt. Geen buitenbeentje". Je interpreteert dat als "geen buitenlander, geen andere huidskleur ...", want alle…

meer zien
Situation Image

Voorbehouden aan werknemer met handicap

Is de vermelding "functie voorbehouden aan een medewerker met een handicap" in een vacature wettig?


meer zien
Situation Image

Vragen naar herkomst van kandidaten

Tijdens een aanwerving intrigeert de gemengde herkomst van een kandidaat je. Je vraagt details over zijn herkomst en geboorteplaats. De kandidaat voelt zich daarbij niet op zijn gemak. Hij werd niet geselecteerd en beweert het slachtoffer van discriminatie te zijn.


meer zien
Situation Image

Weigering om met Yasmina samen te werken

Je leidt een controledienst en er wordt een nieuwe collega, Yasmina genaamd, aangeworven. André, een van je medewerkers, komt bij je en zegt dat hij weigert om in haar gezelschap controles te doen. Wanneer je hem vraagt om dat uit te leggen, zegt hij dat hij problemen heeft met het feit dat zij van buitenlandse afstamming is.


meer zien
Situation Image

Wil je kinderen?

Je bent bedrijfsleider van een jonge onderneming. Je knokt om marktaandeel te winnen in je sector. Je werft een medewerker aan die je zal bijstaan. Je legt in de vacature de nadruk op de zin voor engagement en stabiliteit omdat je belangrijke klantendossiers aan deze medewerker wilt toevertrouwen. 

Tijdens het selectieproces vind je twee goede profielen voor de vacante…

meer zien
Situation Image

Zelfde afkomst als doelpubliek?

Als verantwoordelijke voor een openbaar zwembad zoek je een redder. In de jobaanbieding geef je duidelijk aan dat de kandidaten van buitenlandse afstamming moeten zijn. Het zwembad ondervindt immers regelmatig problemen met groepen jongeren met een migratieachtergrond. Men hoopt dat een redder van buitenlandse afstamming meer vat zal hebben op de…

meer zien
Situation Image

Transgender

Je lanceerde een aanwervingsprocedure voor een nieuwe functie binnen je organisatie. Je selecteerde de cv's en plande de gesprekken met de kandidaten. Eén van hen is transgender. Op dat moment bevindt de kandidate zich in een overgangsfase: zij startte de hormonenbehandeling, draagt vrouwenkleren, gebruikt een vrouwelijke voornaam, maar volgens…

meer zien
Situation Image

Escalatie na "keer terug naar je land"

Je bent de nieuwe personeelsmanager in een schoonmaakbedrijf. De relatie tussen het diensthoofd en een werknemer, Hatim, is bijzonder slecht. Hatim en zijn collega’s van vreemde origine voelen zich benadeeld tegenover de andere collega’s. Ze stellen vast dat ze systematisch zwaarder werk krijgen en vaker worden gecontroleerd. Op een dag heeft Hatim een discussie met zijn…

meer zien
Situation Image

Echte belg

Mohamed, een werkzoekende, neemt telefonisch contact op over een vacante functie in je organisatie. Je antwoordt hem dat de functie al is ingenomen. Maar een vriend van Mohamed, met een "echte" Belgische naam, belt en hij krijgt te horen dat de functie nog steeds vacant is. Mohamed neemt opnieuw contact op, maar je weigert om hem in aanmerking te nemen.

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be