Directe discriminatie
Directe discriminatie is verboden volgens de antidiscriminatiewetgeving. Maar wat is het precies en hoe kan je het als werkgever vermijden? Ontdek er meer over:
Directe discriminatie is een verboden gedraging
Wist je dat de antidiscriminatiewetgeving 9 concrete verboden gedragingen beschrijft die strafbaar zijn? Directe discriminatie is er één van.
Wat is directe discriminatie?
Directe discriminatie betekent dat je een persoon in een vergelijkbare situatie ongunstiger behandelt dan een ander op basis van een wettelijk beschermd kenmerk zoals leeftijd, geslacht, afkomst, handicap, geloof, seksuele oriëntatie,....
Directe discriminatie is verboden. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan zo'n direct onderscheid wettelijk gerechtvaardigd zijn.
Hoe herken je directe discriminatie in de werkcontext?
Bij directe discriminatie gaat het om een duidelijk, rechtstreeks verschil in behandeling.
Bijvoorbeeld
- aanwerving: een kandidaat wordt niet uitgenodigd omwille van leeftijd of afkomst.
- loon of arbeidsvoorwaarden: een vrouw verdient minder dan een man in dezelfde functie en met dezelfde anciënniteit.
- promotiekansen: een werknemer krijgt geen promotie omdat de werkgever ervan uitgaat dat die door zijn afkomst minder geschikt is voor een leidinggevende rol dan zijn collega met dezelfde ervaring en opleiding.
- ontslag: een man wordt ontslagen omdat hij heeft verteld aan collega's dat hij samen is met een man en de werkgever schrik heeft voor problemen met zijn collega's.
Stel jezelf de volgende vragen:
- Is er een verschil in behandeling?
- Is dat verschil rechtstreeks gelinkt aan een beschermd kenmerk?
- Is er een wettelijke rechtvaardiging?
Verwijst het antwoord naar een verschil in behandeling, gelinkt aan een beschermd kenmerk en zonder wettelijke rechtvaardiging? Dan gaat het om directe discriminatie.
Gaat het niet om een rechtstreeks onderscheid op basis van een bescherm kenmerk, maar om een ogenschijnlijk neutrale maatregel die sommige groepen disproportioneel treft? Dan kan het om indirecte discriminatie gaan.
Wat is de verantwoordelijkheid van de werkgever?
Als werkgever is het belangrijk om gelijke behandeling te garanderen en discriminatie te voorkomen. Dit kan je doen:
- Baseer beslissingen op relevante en objectieve criteria.
- Evalueer selectie- en hr-processen kritisch op mogelijke uitsluitingsmechanismen.
- Sensibiliseer medewerkers rond gelijke kansen en zorg voor opleiding.
- Neem klachten of signalen van discriminatie ernstig en volg ze op.
Ook wanneer discriminatie niet intentioneel gebeurt, blijf je als werkgever verantwoordelijk om dit aan te pakken en te voorkomen.
Veelvoorkomende misverstanden
- “Het was niet mijn bedoeling om te discrimineren”. Of er discriminatie is, hangt niet af van je bedoeling. Intentie kan wel meewegen bij de aanpak — bijvoorbeeld of er gesensibiliseerd of gesanctioneerd wordt.
- “Het is gewoon een persoonlijke voorkeur”. Een voorkeur die gebaseerd is op een beschermd kenmerk kan niet zomaar gerechtvaardigd worden.
- “Dit is nu eenmaal hoe we het hier altijd doen”. Gewoontes of interne praktijken zijn geen geldige reden om af te wijken van een gelijke behandeling.
- “Het gaat om een uitzondering, dus het mag”. Enkel in specifieke situaties laat de wet een direct onderscheid toe. De voorwaarden daarvoor zijn streng. Ontdek er meer over in deze gratis e-learningmodule over de antidiscriminatiewetgeving.
Verwante inhoud
Indirecte discriminatie
Indirecte discriminatie ontstaat wanneer een ogenschijnlijk neutrale maatregel, regel of praktijk bepaalde personen of groepen meer benadeelt dan andere. Ontdek er meer over.
Discriminatie door associatie
Bij discriminatie door associatie wordt een werknemer gediscrimineerd op basis van een beschermd kenmerk van een naaste. Ontdek het antwoord op de belangrijkste vragen.
Nieuwsbrief
Ben je als werkgever, (diversiteits)manager, hr-professional, preventie-adviseur of vakbondsafgevaardigde geïnteresseerd in nieuws over diversiteits- en inclusiebeleid? Registreer je snel om 4 keer per jaar de DEI News van Unia in je mailbox te krijgen.