Weigering van een redelijke aanpassing
Werknemers met een handicap hebben recht op redelijke aanpassingen. We leggen je uit wat dat betekent en hoe je daar als werkgever mee omgaat:
Redelijke aanpassingen weigeren is een verboden gedraging
Wist je dat de antidiscriminatiewetgeving 9 concrete verboden gedragingen beschrijft die strafbaar zijn? Weigering van een redelijke aanpassing is er één van.
Wat is een weigering van een redelijke aanpassing?
Een weigering van een redelijke aanpassing doet zich voor wanneer werkgevers een gevraagde aanpassing die nodig en haalbaar is, niet toestaan of niet serieus onderzoeken. Zo’n aanpassing is bedoeld om een persoon met een handicap in staat te stellen op gelijke voet met anderen te werken.
Als werkgever ben je wettelijk verplicht om die aanpassingen te voorzien. Doe je dat niet, dan kan dat beschouwd worden als discriminatie op basis van handicap.
Of een weigering gerechtvaardigd is, hangt af van de beoordeling van de redelijkheid van de gevraagde aanpassing. Dat gebeurt geval per geval, rekening houdend met onder andere de kost, de organisatorische impact, mogelijke alternatieven en de vraag of de aanpassing een onevenredige belasting vormt voor de organisatie.
Bij de beoordeling van de financiële impact wordt rekening gehouden met eventuele subsidies of andere ondersteuningsmaatregelen waarop de werkgever een beroep kan doen.
Voorbeelden
- Weigering van aangepaste communicatiemiddelen (zoals software of hulpmiddelen) voor een werknemer met gehoorverlies.
- Weigering van een flexibel uurrooster, hoewel dit haalbaar is, voor een werknemer met een chronische aandoening.
- Weigering van een ergonomische werkplek of aangepaste takenverdeling zonder motivatie.
- Impliciete weigering bijvoorbeeld door vragen te negeren, de noodzaak in twijfel te trekken of standaardoplossingen op te leggen die niet inspelen op de individuele situatie.
Wat is de verantwoordelijkheid voor de werkgever?
Als werkgever heb je de verantwoordelijkheid om actief te zoeken naar passende oplossingen wanneer een werknemer aangeeft nood te hebben aan een aanpassing.
Concreet betekent dit dat je:
- in dialoog gaat met de werknemer om de noden te begrijpen
- mogelijke aanpassingen onderzoekt, samen met relevante actoren zoals de preventieadviseur, hr, arts
- nagaat of er subsidies of andere ondersteuningsmaatregelen beschikbaar zijn om de aanpassing mogelijk te maken
- de redelijkheid beoordeelt, rekening houdend met kosten, impact en alternatieven
- aanpassingen uitvoert wanneer ze redelijk zijn
- regelmatig evalueert of de aanpassing nog voldoet
Er is geen vaste procedure vastgelegd in de wet, maar een zorgvuldige en individuele aanpak is essentieel. Je mag een aanpassing enkel weigeren als die aantoonbaar onevenredig belastend is.
Veelvoorkomende misverstanden
- "Redelijke aanpassingen zijn voordelen voor bepaalde personen en dat werkt ongelijkheid in de hand."
Niet correct. Redelijke aanpassingen zijn bedoeld om ongelijkheden weg te werken en gelijke kansen te creëren. Ze compenseren drempels die personen met een handicap ervaren in een niet‑aangepaste omgeving. Het is een recht, geen gunstmaatregel. - "Redelijke aanpassingen zijn duur."
Niet correct. Veel aanpassingen zijn eenvoudig en beperkt in kost zoals kleine organisatorische veranderingen of hulpmiddelen. Bovendien bestaan er verschillende ondersteuningsmaatregelen voor werkgevers die investeren in duurzame tewerkstelling van personen met een handicap. - "Werknemers moeten hun handicap bewijzen met medische documenten."
Niet waar. Werknemers moeten hun handicap niet formeel bewijzen met een officiële erkenning of attest om recht te hebben op redelijke aanpassingen. Wel moet duidelijk zijn dat er een (langdurige) beperking is die een impact heeft op het functioneren op het werk. Voor de werkgever ligt de focus op het begrijpen van die impact en de concrete noden, niet op het kennen van diagnoses.
Gerelateerde inhoud
Redelijke aanpassingen
Redelijke aanpassingen zijn noodzakelijke en wettelijk verplichte maatregelen die personen met een handicap in staat stellen om volwaardig en op gelijke voet deel te nemen aan het werk.
Verboden gedragingen in de antidiscriminatiewetgeving
De antidiscriminatiewetgeving beschrijft 9 gedragingen die verboden zijn. Als werkgever is het belangrijk om ze te kennen. Zo weet je waar de grenzen liggen en hoe je je medewerkers en jezelf beschermt.
E-learning redelijke aanpassingen voor werknemers met een handicap
E-learningmodule over redelijke aanpassingen op het werk voor personen met een handicap. Ontdek de wettelijke verplichtingen en concrete voorbeelden uit de praktijk.
Nieuwsbrief
Ben je als werkgever, (diversiteits)manager, hr-professional, preventie-adviseur of vakbondsafgevaardigde geïnteresseerd in nieuws over diversiteits- en inclusiebeleid? Registreer je snel om 4 keer per jaar de DEI News van Unia in je mailbox te krijgen.