Ondersteuningsmaatregelen voor personen met een handicap

1. Loonpremie (VDAB)

In Vlaanderen kan je je aanmelden voor individueel maatwerk en een loonpremie aanvragen. Dit compenseert de eventueel lagere productiviteit van de persoon met een beperking.

Individueel maatwerk is een tijdelijke maatregel voor 2 jaar of 5 jaar, afhankelijk van de situatie.

Je werknemer vraagt eerst erkenning of advies aan bij VDAB, die beoordeelt of ondersteuning nodig is. Daarna dien je als werkgever een aanvraag in via het WSE-loket.

Opgelet: voor sommige categorieën van overheidspersoneel, zoals statutaire ambtenaren, gelden afwijkende ondersteuningsmaatregelen. Raadpleeg voor meer informatie de VDAB.

2. Begeleidingspremie (VDAB)

In een traject van individueel maatwerk kan je naast looncompensatie ook aanspraak maken op een begeleidingspremie. Met deze premie kan je extra ondersteuning of sensibilisering voorzien op de werkvloer. 

1. Begeleiding op de werkvloer via GOB

Een GOB is een erkende dienst die organisaties ondersteunt wanneer zij mensen met een arbeidsbeperking te werk stellen. Ze doen dit door gratis coaching en begeleiding te voorzien op de werkvloer. Dat kan gaan over het aanleren van taken, aanpassen van werkmethodes of extra ondersteuning tijdens de opstart in de job.

In de praktijk verloopt deze aanvraag meestal via de VDAB die eerst de noden van de werknemer en de werkgever in kaart brengt.

2. Ondersteuning bij aanwerving en integratie (GTB)

GTB helpt werkgevers bij het zoeken naar geschikte kandidaten en bij het administratief werk verbonden aan de aanwerving. Ze ondersteunen ook de duurzame integratie van de medewerker op de werkvloer. 

In de praktijk verloopt deze aanvraag meestal via de VDAB die eerst de noden van de werknemer en de werkgever in kaart brengt. Maar je kan ook GTB rechtstreeks contacteren voor meer informatie.

De VDAB kan individuele tegemoetkomingen doen aan werknemers met een arbeidsbeperking die ook interessant zijn voor werkgevers. Denk aan de (gedeeltelijke) terugbetaling van kosten voor:

• aangepast werkmateriaal en aanpassingen aan de werkplek
• tolk voor doven of slechthorenden
• verplaatsing naar werk, opleiding of stage

De aanvraag gebeurt bij de VDAB door de werknemer. Een erkenning van de arbeidsbeperking door de VDAB is meestal noodzakelijk om de tegemoetkomingen te bekomen.

Als werkgever kan je beroep doen op verschillende premies bij de aanwerving van personen met een handicap of arbeidsbeperking die woont in Wallonië.

1. Prime à l'intégration

De prime à l’intégration ('integratiepremie') is een financiële tussenkomst in de loonkosten tot 25% van het loon en de sociale bijdragen terugbetaald gedurende 1 jaar. Het kan worden aangevraagd bij de aanwerving van een werknemer met een handicap die moeilijk toegang heeft tot de arbeidsmarkt. Je kan het cumuleren met de prime au tutorat voor begeleiding. Op die manier beschik je over extra middelen om de integratie van deze persoon op de werkvloer te ondersteunen.

2. Ajustement des conditions de travail (vroeger: prime de compensation)

De maatregel Ajustement des conditions du travail is een financiële tussenkomst voor werkgevers die hun arbeidsorganisatie of arbeidsomstandigheden aanpassen zodat een werknemer met een handicap de functie kan uitoefenen. Het kan bijvoorbeeld gaan om extra begeleiding, aangepaste werkafspraken of een aangepast werkritme. De tussenkomst kan oplopen tot maximaal 45% van de loonkosten en dit maximaal voor 5 jaar. De maatregel is niet cumuleerbaar met de Prime à l'intégration.

3. Prime au tutorat

De prime au tutorat ('mentorpremie') is een financiële steun voor werkgevers in Wallonië die een tutor aanduiden om een werknemer met een handicap te begeleiden op de werkvloer. Concreet gaat het om 500 euro per trimester voor een maximale periode van 3 trimesters en pro rata bij deeltijdse tewerkstelling. Het is een compensatie voor de tijd die de tutor (een collega of leidinggevende) nodig heeft voor begeleiding en opvolging van de persoon. 

1. Contrat d'adaptation professionnelle (CAP)

Het contrat d’adaptation professionnelle (CAP - 'beroepsaanpassingscontract') is een opleiding op de werkvloer voor personen met een handicap. Je leidt als werkgever iemand op in je eigen organisatie, met een traject op maat van de functie met de bedoeling om de persoon voor te bereiden op een duurzame tewerkstelling bij jou of ergens anders. Het gaat dus niet om een klassieke aanwerving, maar om een leertraject in een reële werksituatie. Als werkgever betaal je geen loon of RSZ-kosten, maar wel een opleidingsvergoeding waarvan AVIQ een gedeelte terug betaalt.

2. Stage de découverte

De stage de découverte ('kennismakingsstage') is een korte kennismakingsstage van maximaal 10 dagen voor personen met een handicap. Gedurende deze periode draait de persoon mee in de organisatie om het beroep en de werkomgeving te verkennen, zonder een arbeidscontract. Het gaat voornamelijk om observeren en ontdekken, niet om productief werken. Het geeft zowel de werknemer als de werkgever de mogelijkheid om na te gaan of een functie of sector echt bij de persoon past. De stage is niet betaald. AVIQ voorziet in een verzekering voor arbeidsongevallen en burgerlijke aansprakelijkheid. 

1. Aménagement du poste de travail

De aménagement du poste de travail ('werkplekaanpassing') is een terugbetaling van de kosten die je als werkgever maakt om de werkplek van een werknemer met een handicap aan te passen. Het gaat om aanpassingen die noodzakelijk zijn om het werk mogelijk te maken en niet standaard aanwezig in jouw sector zoals gespecialiseerd materiaal, aangepaste software, aangepaste toegang tot gebouwen of een aangepaste inrichting van de werkplek.

2. Begeleiding en ergonomisch advies

AVIQ biedt werkgevers gratis begeleiding en ergonomisch advies op maat via o.a. het Ergojob‑project. Dankzij hun expertise kan je de juiste aanpassingen bepalen voor een werknemer met een handicap. Ze analyseren de werkplek en de jobinhoud en doen concrete voorstellingen voor materiaal en werkorganisatie.