Ga naar hoofdinhoud

Situatie

Niet de 'juiste' nationaliteit

Een bedrijf dat software verkoopt in de Benelux zoekt een Call Agent om prospectie te doen op de lokale markt. Je wil, als HR-medewerker, in de vacature vermelden dat kandidaten van Nederlandse of Belgische origine moeten zijn. Is dat toegelaten?


Juridisch antwoord

Door te vragen dat kandidaten van Nederlandse of Belgische origine zijn, maak je een direct onderscheid op basis van nationale origine. 

Zo’n onderscheid is enkel gerechtvaardigd als het gaat om een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste. Het betekent dat enkel mensen van die nationale origine de functie van Call Agent zouden kunnen uitoefenen. Dat is hier niet het geval. Het gaat dan ook om een verboden discriminatie.
 
Vermeld in de vacature welke kennis en vaardigheden vereist zijn voor de functie, naast het gewenste taalniveau. Een goede kennis van de lokale softwaremarkt zal ook een functievereiste zijn. Test tijdens de selectieprocedure of de kandidaat met de klanten kan communiceren en zijn productkennis kan uitbreiden en up to date houden.
 
De maatregel is ook niet te rechtvaardigen als positieve actie.

Advies aan de manager

  • Verduidelijk in de jobaanbieding welke professionele competenties je verwacht van je toekomstige werknemers.

  • Onthoud dat een bepaalde origine geen enkele garantie biedt dat die persoon ook de cultuur of de lokale markt goed kent. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat een kandidaat met de ‘juiste’ origine lange tijd in het buitenland heeft verbleven en pas sinds kort terug in het land is.

De verblijfskaart van een buitenlandse werknemer vermeldt normaal of de persoon mag werken. Je kan je informeren bij 

Gerelateerde situaties

Situation Image

Aanwerven in het kader van banenplannen

Je wilt een werknemer aanwerven die beantwoordt aan de vereisten van bepaalde banenplannen voor jonge en oudere langdurig werklozen (Activa, Activa Start, Startbaanovereenkomst, enz.). Je vraagt je af of het nodig is om dit in de vacature te vermelden.


meer zien
Situation Image

Afkomst compatibel met veiligheid

Je organiseert een rekruteringsprocedure voor een job van verkoper-technieker. Een man van Turkse herkomst solliciteert en hoewel zijn profiel perfect overeenkomt met de advertentie, weiger je zijn kandidatuur. Je verkoopt namelijk veiligheidssystemen en je denkt dat een persoon van Turkse afstamming niet geloofwaardig zal overkomen bij je klanten.


meer zien
Situation Image

Afkomstig uit het juiste milieu?

Je zoekt een manager voor een internationale dienst in volle expansie. Tijdens het sollicitatiegesprek vraagt de rekruteerder naar het beroep van de ouders. Omdat de kandidaat antwoordt dat zijn ouders arbeiders zijn, meent de rekruteerder dat deze persoon niet de geschikte kandidaat is.


meer zien
Situation Image

Antiklerikale propaganda

Een statutair personeelslid en vakbondsafgevaardigde heeft in zijn kantoor een reeks oude affiches van antiklerikale propaganda opgehangen. Verscheidene medewerkers deelden mee dat ze zich daar ongemakkelijk bij voelden. Als manager vraag je hem de affiches te verwijderen. Hij weigert en geeft als reden dat hij geen…

meer zien
Situation Image

Auto vereist voor de functie

Je leidt een kmo. Je zegt aan Patrick, die je pas in dienst genomen hebt als commercieel afgevaardigde, dat hij over een eigen wagen moet beschikken voor zijn professionele verplaatsingen. Patrick weigert, want hij bezit er geen en hij vindt die uitgave overdreven. Je vindt dat hij niet coöperatief is en bedreigt hem met ontslag. Patrick neemt contact op met Unia.


meer zien
Situation Image

Autoriteit compatibel met misvorming?

Je bent schooldirecteur en je bent op zoek naar een secretariaatsmedewerker. Een persoon met heel wat relevante ervaring, stelt zich kandidaat voor de functie. De kandidaat heeft echter een misvorming aan het hoofd. Na het selectiegesprek weiger je zijn kandidatuur omdat je vreest dat de kandidaat niet de nodige autoriteit zal kunnen uitstralen en dat hij gepest zal…

meer zien
Situation Image

Bang van psychische problemen

Je bent directeur van een belangrijke overheidsinstelling. Een manager vertelt je vertrouwelijk dat een werknemer schizofreen is. Hij is 2 maanden afwezig geweest en is sinds 3 maanden opnieuw aan het werk. Hij denkt eraan hem te ontslaan, omdat hij denkt dat zijn ziekte in de toekomst problemen kan scheppen, ook al kreeg hij onlangs nog een positieve evaluatie.


meer zien
Situation Image

Ben je actief in het verenigingsleven?

Je bent verantwoordelijk voor de selectie van een kandidaat, die openbare activiteiten zal moeten organiseren. Je vraagt je af of deze vraag wettelijk toegelaten is: ben je actief in het verenigingsleven?


meer zien
Situation Image

Buitenlands diploma

Een ziekenhuis zoekt een medisch laborant. Johanna, een Nederlandse kandidate, voldoet aan de functievereisten. Ze heeft een Nederlands diploma, dat is erkend door het NARIC-centrum. Je bent verantwoordelijk voor het laboratorium en verkiest kandidaten met een Belgisch diploma. Je weet uit ervaring dat de opleiding tot laborant in België erg degelijk is. Je hebt geen…

meer zien
Situation Image

Chronische ziekte bij terbergchauffeur

Lucas is terbergchauffeur - truckchauffeur op grote bedrijfssites - en heeft sinds 2012 een contract van onbepaalde duur. In januari 2015 vraagt zijn werkgever hem om ’s avonds te werken. Lucas leidt aan het restless leg syndroom. Het is een chronische ziekte, waarvoor hij medicatie moet nemen tussen 15 en 16 uur.  De medicatie maakt hem slaperig en vermindert…

meer zien
Situation Image

Dienstencheques

Je bent verantwoordelijk voor een dienstenchequebedrijf. Je hebt een klant die een oudere dame is en zelf enkel Nederlands spreekt. Ze wil niet langer werken met de huishoudhulp, die geen Nederlands begrijpt en spreekt. Hoe ga je reageren?


meer zien
Situation Image

Directeursfunctie enkel voor Belgen

Een gemeentelijke administratie publiceert een vacature voor “leidinggevend statutair stedenbouwkundige”. Eén van de aanwervingsvoorwaarden is dat kandidaten de Belgische nationaliteit moeten hebben. Is dat discriminerend?


meer zien
Situation Image

Discriminerend sollicitatieformulier

Je werkt op de personeelsdienst van een ziekenhuis. Je gebruikt al een tijdje een standaardsollicitatieformulier. Je stelt vast dat het formulier voor de functie van verpleegkundige als taalvereiste vermeldt: “Nederlands: moedertaal”. Je vraagt je af of die bewoording wettelijk is.


meer zien
Situation Image

Doof én technicus

Een dove kandidaat dient zich aan in je garage. Hij komt een spontane kandidatuur afgeven voor de functie van mecanicien. Je vertelt hem dat er momenteel geen functie vacant is en dat je vreest voor de arbeidsveiligheid: in de garage staan er heel wat machines en je denkt dat het voor een dove medewerker gevaarlijk is om daarmee om te gaan. De kandidaat voelt zich…

meer zien
Situation Image

Een Afrikaans accent

Je rekruteert een werknemer/-neemster voor de functie van telefonist(e) in een call center van je verzekeringsmaatschappij. Een persoon van Afrikaanse herkomst stelt zich kandidaat. Tijdens het gesprek heb je alle eisen van de functie overlopen (ervaring, rijbewijs, beschikbaarheid, loon, ...) en de kandidate beantwoordt er perfect aan. Zij heeft dus het gevraagde profiel. Je legt…

meer zien
Situation Image

Een bekende naam

Je bent belast met een aanwerving voor een educatieve vereniging, die buitenschoolse activiteiten organiseert. Je bent op zoek naar een directeur/directrice voor de activiteiten voor jonge adolescenten. De kandidate, die de beste score haalt, heet Aline Dutroux. Je nodigt deze kandidate niet uit vanwege haar naam: je bent bang dat de scholen hun twijfels hebben tegenover een persoon met…

meer zien
Situation Image

Een CV met 'authentieke' Belgische naam

Je bent verantwoordelijk voor de rekrutering binnen een bedrijf en publiceert een vacature voor de functie van elektrotechnicus. Hij/zij moet bij de klanten de elektriciteit aansluiten. 

Ahmet solliciteert voor de job want hij beantwoordt aan het gezochte profiel. Hij krijgt geen reactie op zijn kandidatuur. Hij verstuurt zijn sollicitatiebrief en cv nog tweemaal zonder antwoord. Hij…

meer zien
Situation Image

Een goed voorkomen

Je wilt iemand aanwerven voor een commerciële functie. Het is essentieel dat die persoon een onberispelijk voorkomen heeft bij je klanten. In je vacature eis je dat de kandidaat tijdens de uitvoering van zijn opdracht zich "correct kleedt".

meer zien
Situation Image

Een jeugdleidster met hoofddoek

Een jonge stagiaire werkt met een hoofddoek in de jeugdwerking die je leidt. Zij staat in contact met het publiek (12-18 jaar), zonder dat er ooit problemen waren. Er komt een post van animator vrij en zij denkt dat dit iets voor haar is. De raad van bestuur weigert evenwel haar kandidatuur omdat zij niet neutraal voorkomt wegens het feit dat zij een teken van geloofs- of levensovertuiging…

meer zien
Situation Image

Een jongere om met jongeren te werken

Je rekruteert voor een organisatie die actief is in de vrijetijdssector en die zich richt tot jongeren. Je zoekt hiervoor een animator/animatrice voor activiteiten voor adolescenten. Bij het opstellen van de vacature wil je de toegang tot de functie beperken tot jongeren tussen 18 en 25 jaar.


meer zien
Situation Image

Een klacht wegens racisme

Eén van je werknemers dient een klacht in wegens pesterijen, intimidatie en racisme bij de preventieadviseur. De klacht is gericht tegen een andere collega. Tijdens het onderzoek zegt de klager dat hij niet langer wil samenwerken met de collega in kwestie.


meer zien
Situation Image

Engelse native speaker gezocht

Je staat aan het hoofd van een internationaal advocatenkantoor en je zoekt een administratieve medewerker/-werkster voor je vestiging in Brussel. Je eist dat de kandidaten "native speaker" (Engels) zijn.


meer zien
Situation Image

Enkel Europese kandidaten

Een privéonderneming zoekt Europese kandidaten. De werkgever/-geefster rechtvaardigt deze keuze omdat de kandidaat regelmatig opdrachten moet vervullen in de Verenigde Staten. Je wil de administratieve mallemolen vermijden, die gepaard gaat met het verkrijgen van visa voor niet-Europeanen.


meer zien
Situation Image

Facebook

Eén van je medewerkers is een fervent gebruiker van Facebook. Hij heeft zich op Facebook geïdentificeerd als werknemer van je onderneming. Op zijn wall heeft hij uitlatingen geplaatst die oproepen tot haat en geweld ten overstaan van moslims. Je wordt daarop gewezen door collega's. Hoe reageer je?


meer zien
Situation Image

Foto graag

Als manager organiseer je een selectie voor een commerciële functie. Je beschrijft de vereiste competenties. Je vraagt je af of je kunt eisen dat de kandidaat/kandidate een foto voegt bij zijn/haar curriculum vitae.


meer zien
Situation Image

Geen religieuze tekenen

Je bent manager in een gemeentelijke administratie. Je rekruteert:

  1. een loketbediende voor de dienst Bevolking
  2. een persoon voor het onderhoud van de lokalen
  3. een boekhouder
Omwille van de spanningen tussen de personeelsleden van verschillende overtuiging en de opmerkingen van bepaalde gebruikers beslis je om geen mensen te…

meer zien
Situation Image

Gepensioneerde gezocht

Je bent op zoek naar een werknemer die enkele uren per week wil bijklussen in je bedrijf. Je denkt daarbij aan een gepensioneerde. Bij het opstellen van de vacature vraag je je af of je die vereiste in de vacature mag vermelden en, zo ja, hoe?


meer zien
Situation Image

Handicap opnemen in het selectieverslag?

Je voert een selectiegesprek met een kandidaat. Hij vertelt je dat hij een handicap heeft. Je vraagt je af of je het mag noteren in het verslag van het selectiegesprek?


meer zien
Situation Image

Herinschakeling van een werknemer met een beperking

Je wilt het contract van een parkingbewaker beëindigen. Je bent van oordeel dat Bartel ten gevolge van een ongeval niet langer in staat is om taken uit te voeren die essentieel zijn voor zijn functie. Bartel verwijt je dat je geen aanpassingen van zijn arbeidsplaats of een andere functie hebt overwogen. Ben je verplicht om dat te doen?


meer zien
Situation Image

Hoe taalkennis beoordelen?

In het kader van een rekruteringsprocedure die je organiseert, vraag je je af hoe je het niveau van taalkennis van de kandidaten in hun dossiers moet omschrijven. Is het toegelaten om te vermelden dat de "kennis ontoereikend" is? Kan men taalkennis beoordelen op basis van een sollicitatiegesprek?


meer zien
Situation Image

Junior functie

Je zoekt een kandidaat voor een functie die geen bijzondere beroepservaring vereist. Je team bestaat vooral uit pas afgestudeerden. Je formuleert de vacature daarom als een "junior" functie. Bij ontvangst van de cv's vraag je je af of je de kandidaten met meer professionele ervaring mag weren uit de selectieprocedure?


meer zien
Situation Image

Katholieke school

Je bent directeur van een katholieke school. Er zijn twee functies vacant: 

  • een voor schoonmaakster en 
  • een voor leraar lichamelijke opvoeding. 
Een moslim stelt zich kandidaat voor de functie van leraar lichamelijke opvoeding. Je werft hem niet aan omdat hij moslim is. Een vrouw die een…

meer zien
Situation Image

Lichte intellectuele handicap

Je wil een koerier aanwerven. Steven, een persoon met een lichte intellectuele handicap, is geslaagd voor de basistests. Je aarzelt om Steven in dienst te nemen wegens zijn handicap en de mogelijke reacties van klanten.


meer zien
Situation Image

Loononderhandelingen heropend

Je selecteerde een kandidate voor een verantwoordelijke functie. Na 3 maanden vraagt ze waarom ze niet hetzelfde loon krijgt als haar mannelijke collega's met dezelfde functies. Zij wil opnieuw onderhandelen over haar contract. Wat is je reactie?


meer zien
Situation Image

Moedertaal Nederlands of Frans?

In een werkaanbieding vraagt een onderneming kandidaten met moedertaal Nederlands of Frans. Is dit discriminerend?


meer zien
Situation Image

Moedertaalspreker vereist?

Je bent de directeur van een onderneming, die gevestigd is in Vlaanderen. Je installeert tenten voor culturele evenementen en huwelijken. Je zoekt een werknemer voor de functie van nachtwaker. Zijn opdracht zal erin bestaan om de infrastructuur en het materiaal te bewaken. Je team is volledig Nederlandstalig en je biedt je diensten enkel in het Nederlandstalige landsgedeelte en in…

meer zien
Situation Image

Moeite met woon-werkverplaatsingen

Je bent HR-verantwoordelijke in een gemeente en een beleidsmedewerkster ondervindt problemen om op haar werkplek te geraken. Deze vrouw lijdt aan een chronische ziekte (multiple sclerose); haar toestand gaat achteruit. Zij kan niet langer gebruik maken van het openbaar vervoer. Zij vraagt om tussen te komen in de kosten van de taxi om iedere dag naar het werk te komen. Je bent van oordeel dat…

meer zien
Situation Image

Opdracht geven aan interimkantoor om te discrimineren

Bij een rekruteringsprocedure vraag je aan een interimkantoor om je een kandidaat te presenteren, die "echt van bij ons" is. Het interimkantoor heeft je al drie kandidaten van buitenlandse herkomst voorgesteld en dringt er op aan om deze kandidaten te presenteren. Je bent echter niet tevreden. 

Gaat het over discriminatie?


meer zien
Situation Image

Overgewicht

Je bent HR-verantwoordelijke in een hotel en je werft iemand aan voor de functie van receptionist(e). De directeur vraagt jou om kandidaten met overgewicht uit de selectie te weren.


meer zien
Situation Image

Peilen naar overtuigingen

Je organisatie verdedigt de belangen van Palestina. Je wenst iemand aan te werven voor een onderschikte administratieve functie. Tijdens het selectiegesprek wil je peilen naar het engagement, naar de politieke overtuiging van de kandidaat. Is dat discriminerend?


meer zien
Situation Image

Pesterijen op de werkvloer

Je bent verantwoordelijk voor een reisbureau en je hebt zopas een medewerker van Turkse afkomst aangeworven voor de administratieve dienst. De relaties met zijn rechtstreekse chef zijn gespannen. De chef beslist om de medewerker te ontslaan. Tijdens het exitinterview bevestigt de medewerker dat zijn chef zich racistisch gedroeg: ze maakte misplaatste opmerkingen met betrekking tot…

meer zien
Situation Image

Positieve actie?

In je organisatie werkt een belangrijk aantal werknemers van niet-Europese afstamming. Om onder je medewerkers tot een evenwicht inzake afstamming te komen, besluit je om gedurende een bepaalde tijd enkel medewerkers van Europese afstamming aan te werven. Mag je dat doen?


meer zien
Situation Image

Potige bewakers

https://www.ediv.be/theme/unia2019/library.php?id=19Je bent manager van een team van bewakers. Je wil stevige kandidaten met een bepaalde minimumgrootte, omdat de bewakers tewerkgesteld zullen worden in moeilijke wijken.


meer zien
Situation Image

Promotie van een Senegalees

Je werkt bij de juridische dienst van een vakbond. Je permanente secretaris vraagt jou om vakbondsbijstand te verlenen aan Médoun. Hij heeft 7 jaar anciënniteit, werkt als adviseur investeringen en is van Senegalese origine. Hij zou graag doorgroeien naar een functie met meer verantwoordelijkheid. Hij heeft al meermaals deelgenomen aan interne sollicitaties voor dat soort functies,…

meer zien
Situation Image

Religieuze tekenen op de werkvloer

In de context van een toenemende culturele diversiteit rijst steeds meer de vraag rond het dragen van tekenen van een geloofs- of levensovertuiging in ondernemingen. Managers krijgen te maken met verschillende gevallen: 

  • een medewerkster weigert om dieren te doden in het labo;
  • een kok weigert zijn lange baard af te doen;
  • een psycholoog heeft een christelijk…

    meer zien
Situation Image

Stage geweigerd op basis van nationaliteit

Jean heeft een verblijfsvergunning van onbepaalde duur, die hem het recht geeft om in België te werken. Voor zijn studie elektromechanica vraagt Jean een stage aan bij een bedrijf gespecialiseerd in de productie van 3D-printers. Je bent medewerker van de personeelsdienst en ontvangt zijn kandidatuur. Je weigert hem omdat hij geen EU-nationaliteit heeft. 


meer zien
Situation Image

Te hoge personeelskosten

Je bent van oordeel dat de financiële situatie van je bedrijf je ertoe dwingt om oudere kandidaten te weigeren omdat hun financiële eisen te hoog zouden liggen. Je denkt zo de personeelskosten te kunnen drukken, net als de kosten voor de selectieprocedure, omdat er minder kandidaturen moeten worden behandeld.


meer zien
Situation Image

Te klein voor de functie

Je bent verantwoordelijk voor een bibliotheek en je wilt een medewerker/-werkster aanwerven. De competente kandidate is klein. Ondanks haar competenties wil je haar niet aanwerven en je verwijst daarbij naar de inrichting van de ruimte, naar de hoogte van de rekken, naar de staat van het materieel en naar de budgettaire beperkingen.


meer zien
Situation Image

Uit de verkeerde wijk

Je wil arbeiders aanwerven voor je onderneming. Je beslist om niet in te gaan op de kandidatuur van een man afkomstig uit een bepaalde wijk, die volgens jou een slechte reputatie heeft. Je vreest dat hij problemen gaat veroorzaken.


meer zien
Situation Image

Vereisten voor de Belgische markt

Wilbert, een kandidaat-verkoper van Nederlandse origine, woont op 5 kilometer van Antwerpen. Als antwoord op zijn kandidatuur bij een bedrijf dat kantoorartikelen verkoopt, ontvangt hij volgende e-mail: “Voor onze vestiging te Antwerpen zoeken we Belgische medewerkers. In het verleden heeft onze Belgische afdeling geprospecteerd in Nederland , maar de praktijk leert ons dat de Belgische…

meer zien
Situation Image

Vragen naar herkomst van kandidaten

Tijdens een aanwerving intrigeert de gemengde herkomst van een kandidaat je. Je vraagt details over zijn herkomst en geboorteplaats. De kandidaat voelt zich daarbij niet op zijn gemak. Hij werd niet geselecteerd en beweert het slachtoffer van discriminatie te zijn.


meer zien
Situation Image

Vrouwen zijn niet flexibel?

Je bent manager van een klein team van een administratiekantoor. Je moet een boekhouder aanwerven. Binnen het team zijn er heel wat problemen geweest, omdat twee medewerkers kort na elkaar zijn vertrokken. De twee andere mannelijke werknemers klagen over te veel werk omwille van het personeelsverloop. Zij beweren dat vrouwelijke collega's onvoldoende flexibel zijn om zich aan te passen aan…

meer zien
Situation Image

Weigeren van niet-Belgische kandidaten

Als bedrijfsleider van een bloeiend bedrijf wil je een commercieel medewerker/-werkster aanwerven. Naomi, van Japanse origine, is ervan overtuigd dat zij voldoet aan de functievereisten en solliciteert. Zij is gehuwd met een Belg, heeft haar opleiding in België genoten, woont al lang in Brussel en mag werken. Je geeft evenwel de voorkeur aan een homogeen Europees personeelsbestand en je…

meer zien
Situation Image

Wettelijke feestdagen

Je leidt een dienst die in zijn personeelsbestand meer dan 40% werknemers van hetzelfde geloof telt. Zij vragen allemaal een dag verlof aan voor dezelfde dag, die geen wettelijke verlofdag is.

Een aantal werknemers doen hun beklag dat ze vakantie "om persoonlijke redenen" moeten opnemen, terwijl het om "hun" feesten gaat. Bovendien krijgen ze pas op het laatste moment een antwoord…

meer zien
Situation Image

Wijnvlek en piercings

Je moet iemand rekruteren voor een restaurant dat een kelner/dienster zoekt. Een ervaren vrouw stelt zich kandidaat, haar cv voldoet aan je eisen, maar wanneer je haar ontmoet, ben je verrast wanneer je merkt dat zij een wijnvlek heeft op haar voorhoofd.

Je twijfelt vervolgens om haar aan te werven omdat je vreest dat de klanten zich daardoor ongemakkelijk gaan…

meer zien
Situation Image

Zelfde afkomst als doelpubliek?

Als verantwoordelijke voor een openbaar zwembad zoek je een redder. In de jobaanbieding geef je duidelijk aan dat de kandidaten van buitenlandse afstamming moeten zijn. Het zwembad ondervindt immers regelmatig problemen met groepen jongeren met een migratieachtergrond. Men hoopt dat een redder van buitenlandse afstamming meer vat zal hebben op de…

meer zien
Situation Image

Echte belg

Mohamed, een werkzoekende, neemt telefonisch contact op over een vacante functie in je organisatie. Je antwoordt hem dat de functie al is ingenomen. Maar een vriend van Mohamed, met een "echte" Belgische naam, belt en hij krijgt te horen dat de functie nog steeds vacant is. Mohamed neemt opnieuw contact op, maar je weigert om hem in aanmerking te nemen.

meer zien
© Unia • Interfederaal Gelijkekansencentrum • www.ediv.be