Mag je kandidaten weigeren omwille van piercings of tatoeages?
Je bent traiteur en zoekt een technisch medewerker. Er zijn 2 kandidaten die voldoen aan het functieprofiel: een met meerdere piercings en een andere met tatoeages. Kan je deze kandidaten weigeren op grond van deze kenmerken?
Wat zegt de wet?
Piercings en tatoeages opgenomen in de antidiscriminatiewetgeving
De antidiscriminatiewetgeving beschermt personen tegen discriminatie op grond van onder meer fysieke eigenschappen.
Fysieke eigenschappen zijn:
- kenmerken die aangeboren zijn of buiten de wil van een persoon zijn ontstaan, zoals geboortevlekken, littekens of lichaamsbouw
- kenmerken die voortvloeien uit een persoonlijke keuze, zoals tatoeages, piercings of bepaalde kapsels
Verschil in behandeling moet gerechtvaardigd zijn
Behandel je een kandidaat minder gunstig omwille van een fysieke eigenschap, bijvoorbeeld als je aanwerving weigert, dan moet je daarvoor een passende en noodzakelijke rechtvaardiging kunnen geven. Je moet aantonen dat de maatregel:
- legitiem doel nastreeft
- geschikt is om dat doel te bereiken
- noodzakelijk is en er geen minder ingrijpende alternatieven bestaan
Louter persoonlijke voorkeuren, vooroordelen of veronderstellingen over hoe klanten of collega's zouden reageren, vormen geen legitiem doel. Ook de discriminerende wensen van klanten kunnen het onderscheid niet rechtvaardigen.
Alleen wanneer er objectieve redenen zijn die verband houden met de functie, kan een beperking soms gerechtvaardigd zijn. Kan je het onderscheid niet rechtvaardigen, dan is er sprake van directe discriminatie met mogelijke juridische gevolgen.
Veiligheid en hygiëne kunnen een legitiem doel zijn
In sommige functies kunnen veiligheids- of hygiënevoorschriften bepaalde beperkingen rechtvaardigen. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin een piercing een veiligheidsrisico vormt omdat die kan blijven haken in machines.
Zelfs als het doel legitiem is, moet je nagaan of een minder ingrijpende oplossing mogelijk is, zoals het tijdelijk verwijderen of afdekken van een piercing tijdens het werk. Dit moet per situatie beoordeeld worden. Een algemeen verbod op piercings of tatoeages kan niet automatisch gerechtvaardigd zijn.
Wat is ons advies?
Neem je beslissingen over kandidaten of werknemers, bijvoorbeeld als recruiter, hr-medewerker of leidinggevende? Baseer je dan op objectieve functievereisten en niet op persoonlijke voorkeuren, stereotypes of veronderstellingen over hoe collega's, klanten of gebruikers op iemands uiterlijk zouden reageren.
1. Focus op wat relevant is voor de functie
Beoordeel kandidaten en werknemers op hun competenties, ervaring en geschiktheid voor de functie. Tatoeages, piercings of andere uiterlijke kenmerken zeggen op zich niets over iemands professionele capaciteiten.
Wil je toch beperkingen opleggen? Controleer dan of die gebaseerd zijn op objectieve functievereisten en pas ze consequent toe op iedereen.
2. Vraag je af waarom een eventuele beperking nodig is
Een beperking rond uiterlijk is niet toegestaan omdat ze gebruikelijk is binnen de organisatie of omdat klanten ze verwachten.
Ga na welk doel je wil bereiken en of de maatregel daarvoor echt nodig is. Onderzoek ook of er minder ingrijpende alternatieven bestaan. Alleen dan kan er sprake zijn van een passende en noodzakelijke rechtvaardiging.
3. Laat persoonlijke voorkeuren geen rol spelen
Persoonlijke smaak, vooroordelen of veronderstellingen over reacties van klanten of collega's zijn geen geldige redenen om kandidaten of werknemers anders te behandelen. Maak daarom duidelijke afspraken binnen je organisatie over objectieve selectie- en beoordelingscriteria. Volg de gratis e-learning Neutraal Rekruteren voor meer tips.
4. Zie diversiteit als een troef
Wanneer uiterlijke kenmerken de uitvoering van de functie niet hinderen, is er meestal geen reden om ze te beperken. Door ruimte te laten voor persoonlijke keuzes vergroot je de kansen om talent aan te trekken en creëer je een inclusieve werkomgeving.
Andere situaties en advies
Alle situaties en adviesGroter lettertype voor een sollicitatietest: mag je dat weigeren?
Kandidaten met zichtbare religieuze symbolen weren: mag dat als werkgever?
Nieuwsbrief
Ben je als werkgever, (diversiteits)manager, hr-professional, preventie-adviseur of vakbondsafgevaardigde geïnteresseerd in nieuws over diversiteits- en inclusiebeleid? Registreer je snel om 4 keer per jaar de DEI News van Unia in je mailbox te krijgen.