Mag je een jeugdanimator weigeren omdat zij een hoofddoek draagt?
Je bent verantwoordelijk voor een jeugdwerking. Een stagiaire die al lang actief is in je organisatie, draagt een hoofddoek en begeleidt jongeren tussen 12 en 18 jaar. Ze heeft vaak contact met jongeren, ouders en andere betrokkenen. Haar stage verloopt positief en er waren nooit problemen.
Als er een functie als animator vrijkomt, stelt zij zich kandidaat. De raad van bestuur twijfelt. Ze vinden dat een animator een neutrale uitstraling moet hebben en dat een hoofddoek daarmee niet verenigbaar is. Daarom willen zij haar kandidatuur afwijzen. Mag dat?
Wat zegt de wet?
Een weigering tot aanwerving omwille van een hoofddoek kan discriminerend zijn
Wanneer je een kandidaat weigert omdat die een hoofddoek draagt, maak je een direct onderscheid op basis van het beschermde kenmerk geloof of levensbeschouwing. Een dergelijk onderscheid maken is maar in uitzonderlijke gevallen toegestaan, bijvoorbeeld wanneer het kenmerk een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste vormt.
De situatie is anders wanneer de werkgever beschikt over een algemeen en consequent toegepast neutraliteitsbeleid dat zichtbare politieke, filosofische en religieuze tekens verbiedt voor alle werknemers die een vergelijkbare functie uitoefenen. In dat geval kan er sprake zijn van een indirect onderscheid op grond van geloof of levensbeschouwing. Dat onderscheid kan alleen worden gerechtvaardigd als het beleid een legitiem doel nastreeft en de maatregel passend en noodzakelijk is om dat doel te bereiken.
Toegepast op deze situatie
In deze situatie gaat het om een direct onderscheid op grond van geloof of levensbeschouwing. De organisatie beschikt niet over een vooraf vastgelegd en consequent toegepast neutraliteitsbeleid. Er zijn ook geen elementen die erop wijzen dat uiterlijke neutraliteit een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste zou vormen voor de functie van jeugdanimator.
Hoewel jeugdwerkers een belangrijke pedagogische rol vervullen en professioneel en onpartijdig moeten handelen, volgt uit de regelgeving voor de jeugdsector niet dat zij een uiterlijk neutrale uitstraling moeten hebben. Een hoofddoek toont niet aan dat iemand niet in staat zou zijn om jongeren op een respectvolle en onpartijdige manier te begeleiden.
De kandidaat kan de functie bovendien uitoefenen zonder dat er aanwijzingen zijn dat zij niet professioneel of onpartijdig zou handelen. Daarom is er in deze situatie sprake van directe discriminatie op grond van geloof of levensbeschouwing.
Wat is ons advies?
Beoordeel kandidaten op hun competenties
Selecteer kandidaten voor een functie als animator op basis van hun vaardigheden, ervaring en competenties zodat je beslissingen vermijdt die gebaseerd zijn op het dragen van een religieus, filosofisch of politiek symbool.
De relevante vraag is niet welke overtuiging iemand heeft of zichtbaar uitdrukt, maar of die persoon de functie op een professionele manier kan uitvoeren.
Ontdek meer tips over een neutraal rekruteringsproces in de e-learning Neutraal Rekruteren.
Maak duidelijk welke verwachtingen aan de functie verbonden zijn
Van jeugdwerkers mag worden verwacht dat zij:
- alle jongeren gelijk behandelen
- respectvol omgaan met verschillende overtuigingen
- geen druk uitoefenen op jongeren om bepaalde overtuigingen aan te nemen
- pedagogische doelstellingen van de organisatie respecteren
- professioneel en onpartijdig handelen
Leg deze verwachtingen zo concreet mogelijk vast in functiebeschrijvingen, vrijwilligersovereenkomsten, stageafspraken of interne richtlijnen.
Pas dezelfde regels toe op iedereen
Zorg ervoor dat dezelfde rechten, plichten en professionele verwachtingen gelden voor alle personen die een gelijkaardige functie uitoefenen. Dat geldt zowel voor werknemers als voor vrijwilligers, stagiairs en andere medewerkers.
Een consistente aanpak helpt om discussies en misverstanden te voorkomen.
Andere situaties en advies
Alle situaties en adviesKandidaten selecteren op woon-werkafstand: mag dat?
Nieuwsbrief
Ben je als werkgever, (diversiteits)manager, hr-professional, preventie-adviseur of vakbondsafgevaardigde geïnteresseerd in nieuws over diversiteits- en inclusiebeleid? Registreer je snel om 4 keer per jaar de DEI News van Unia in je mailbox te krijgen.